Kültür Araştırmaları Dergisi

Journal Information
ISSN : 2651-3145
Current Publisher: kulturarastirmalari (10.46250)
Total articles ≅ 77
Filter:

Latest articles in this journal

Cenk Tan
Kültür Araştırmaları Dergisi pp 199-220; doi:10.46250/kulturder.878374

Abstract:
Paul Verhoeven’ın 1987 yapımı RoboCop filmi, çok katmanlı sosyo-politik yapısıyla popüler kültür ikonu olmayı başarmış bir bilimkurgu yapımıdır. RoboCop, geniş yelpazede sosyal meselelere değinen, dönemin popüler bilimkurgu örneklerinden biridir. Bu çalışma, RoboCop sinema filmini üç temel başlık olan: dehümanizasyon, teknokapitalist korporatizm ve posthümanizm başlıkları altında tartışmaktadır. Makalenin ilk bölümünde Alex Murphy’nin yaşamış olduğu dehümanizasyon süreci ve bunların filmde taşıdığı önem Hannah Arendt’in fikirleriyle aydınlatılmaktadır. Akabinde Alex Murphy’nin, RoboCop’a dönüşümü sonrasında, onun kendi içinde giriştiği mücadele kapsamında tekrar Murphy kimliğini benimsemesi ve yaşamış olduğu üç evreli dönüşüm, filme yapılan göndermelerle ayrıntılı biçimde irdelenmektedir. Makalenin son bölümünde ise RoboCop’un merkezinde yer alan teknokapitalist korporatizm olgusu ile bağlantı kurularak, bu olgunun yapımda sahip olduğu önem ve RoboCop siborgu ile ilişkisi açığa çıkarılmaktadır. Bu kapsamda, çeşitli filozof ve kuramcılardan yararlanılmıştır. Sonuç bölümünde ise RoboCop’un posthümanizm bağlamında ortaya koyduğu insanlık eleştirisi ve ona alternatif olarak sunulan siborg figürü, yapımcı Verhoeven tarafından filmin alt metninde yapılan göndermelerle açığa çıkarılmaktadır.
Ismail Şenesen
Kültür Araştırmaları Dergisi pp 277-297; doi:10.46250/kulturder.937230

Abstract:
Bereketli topraklarıyla bilinen Çukurova, binlerce yıldır tarımın her türlüsüne ev sahipliği yapmış ve tarım faaliyetleri, halkın ana geçim kaynağını oluşturmuştur. Buğday, arpa, pamuk, susam, karpuz, mısır, ayçiçeği, turunçgiller, fıstık, domates, zeytin, bezelye gibi çok çeşitli ürünün yetiştiği Çukurova’da, buğday hasadı ve harmanı ile hemen her ürünün hasadıyla ilgili zengin bir uygulama, inanış ve gelenek altyapısı dikkati çekmektedir. Örneğin hasat, bazı yerlerde tırpanla bazısında orakla veya biçerdöverle yapılır. Hasat yapılacak tarlaya besmele çekilerek sağ ayakla tarlaya girilir, hava bulutluysa uğursuz sayılır ve harman yapılmaz. Ürünün iyi olması için adak adanır. Harmanda erkekler ve kadınlar karşılıklı atışmalar yapar, tekerleme, mâni, türkü söylerler. Oyunlar, yarışmalar düzenlerler. Verimli ve bol ürün için şükür duası edilir, Kuran okunur, kurban kesilir, yemek verilir. Bu çalışmada, Çukurova bölgesinde tarıma bağlı halk ekonomisinde, harman ve hasat gelenekleri çerçevesinde, geçmişten günümüze yaşayan harman ve hasat uygulamalarıyla bunlara bağlı olarak gelişen âdet ve inanmalar tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada, yazılı kaynaklardan yararlanılarak, eski uygarlıklardan günümüze topraktan yararlanma biçimleri ve Orta Asya’dan Anadolu’ya Türklerin tarım konusundaki uygulamalarına kısaca değinilmiştir. Sözü edilen uygulamalar, âdet ve inanmalar, alan araştırması yöntemiyle derlenmiş; derlenen bilgiler, sınıflandırılmış ve halk arasında bugün hâlâ yaşayan harman ve hasada dair uygulamalar, gelenekler, inanışlar, geçmişten günümüze tespit edilmeye çalışılmıştır.
Bekir Derinöz
Kültür Araştırmaları Dergisi pp 307-337; doi:10.46250/kulturder.929225

Abstract:
When required by the tourism value of natural and cultural resources evaluated in terms of Turkey has significant advantages. These advantages of the country have not been used sufficiently until today and mass tourism has generally dominated. Geotourism, which emerged at the end of the 20th century, is important in terms of using these advantages and coming to the fore in the world market. Bafa Lake and the surrounding area (Latmos Heraklia) is one of these advantageous areas in Turkey. Aim of the study in southwest Turkey, in Muğla province of the located Bafa Lake and its surroundings, including to identify geotourism resource values, to determine how it can be used in the context geotourism these values and to discuss the existing problems in this regard. For this purpose, literature studies on both the field and the subject were carried out, and field studies lasting 3 years were carried out at intervals in the field. Research has shown that findings obtained at the end of Bafa Lake and the surrounding area has scarce resource values of geotourism in Turkey. The geological and geomorphological structure of the area creates an extraordinary appearance, making the area quite unique in terms of geotourism. This geographical character of the area can be strengthened with the locality element and the sense of place, and the area can be transformed into a geotourism destination. The historical past of the area is as rich and diverse as its geological history. Even in antiquity, the world-renowned area has given many historical and cultural heritage as a present. This heritage is intertwined with the geological structure of the region and has a unique character. Geotourism represents an approach that the area needs in terms of maintaining and preserving this character.
Mohammadreza Valizadeh, Ahmad Ezzati Vazifehkhah
Kültür Araştırmaları Dergisi pp 277-287; doi:10.46250/kulturder.913433

Abstract:
The main aims of the study are to work out the framework of consciousness and unconsciousness aspects of ideology and their effects on translation. For applying the aforementioned items, the researchers put Death of a Salesman (1949) play by Arthur Miller and its translation by Ali Asqar Bahram Beygi (1984) under scrutiny. Furthermore, the present paper makes an effort to analyze sensory experience, practical, reflective and reflexive aspects at the consciousness level of ideology. This study is a corpus-based, comparative, descriptive and non-judgmental analysis of the English-Persian parallel corpus. The obtained result proved the fact that awareness rising in these two major aspects of ideology for the analysis of the source text (ST) and the target text (TT) help translators to choose the closest equivalence in the social and situational context of the ST and the TT. Moreover, statistical results indicate that the most frequent aspect of ideology is at the consciousness level with 81%.
Kültür Araştırmaları Dergisi pp 259-276; doi:10.46250/kulturder.910895

Abstract:
Bu çalışmada hayvansal bir gıda olan kaşarın doğa-kültür etkileşimine bağlı olarak ortaya çıkışı ve ekolojik bir kent imgesi örneğine dönüşümü ele alınmaktadır. Çalışmada, Kars kaşarı bağlamında kültürel küreselleşme karşısındaki yerelin öne çıkma süreçlerinde kent imgelerinin rolü ve önemini tartışmak amaçlanmaktadır. Konuyla ilgili yazılı ve elektronik kültür ortamından doküman analizi tekniğiyle veri toplanmış ve incelenmiştir. 2011 yılında Boğatepe (Zavot) köyünde Türkiye’nin ilk peynir müzesi, bir ekomüze olarak faaliyete geçmiştir. 2015’te coğrafi işaret tescili alan kaşar, Kars’ın kültür ekonomisine katkı sağlamaktadır. Çalışmada elde edilen bulgulara göre kaşar, çağrışım seviyesinde Kars’la özdeşleşerek bir kent imgesine dönüşmüş ve Kars’ın tanıtım araçlarından birisi olmuştur. İnsanın doğayla bütünleşme çabalarının arttığı 21. yüzyılda ekolojik ürün ve üretim yerleri, bu arayışa cevap vermektedir. Makalede ele alınan kaşarın, Kars’ı ulusal ve uluslararası ölçekte temsil ederek bu anlamda bir cazibe merkezi yarattığı sonucuna varılmıştır. Bu durum, gelenek kökenli kent imgelerinin kültürel küreselleşme karşısında direnç oluşturma açısından oynadığı role örnek teşkil etmektedir.
Cumali Bozpinar
Kültür Araştırmaları Dergisi pp 379-381; doi:10.46250/kulturder.935449

Abstract:
Bu mektup Türk iktisat tarihçiliğinin çalışkan isimlerinden Mehmet Genç’in beni etkileyen fikirsel yönünün kısa bir ifadesidir. O, son nefesine kadar çalışkan bir insan olarak yaşamıştır. Merhum hocamızın aziz hatırası önünde saygıyla eğiliyorum.
Şeyda Öztaş, Levent Kiylioğlu
Kültür Araştırmaları Dergisi; doi:10.46250/kulturder.906683

Abstract:
Kapitalist düzen dünya üzerinde tüketim alanında, niteliklerini her alana işleyen sistem biçimi olup İnsanların her koşulda ve zaman aralığında tüketebilmeleri için farklı yeni yolları her zaman kendi düzenine katabilmektedir. Bu sistemde önemli tüketim aralığı insanların çalışma dışında gerçekleştirmiş oldukları, kendileri için vakit ayırabildikleri boş zamanlardır. Boş zaman kişinin kendi istek ve arzusu doğrultusunda şekillendirdiği aralıktır. Ancak kapitalist sistem insanların istek ve arzularına sunmuş olduğu seçenekleri yine kendisi düzenlediğinden, bireyler kendilerine ait olan bu zamanda verilen seçeneklere uygun tüketim ve davranış biçimlerini sergilemektedirler. İnsanlar yaşam süreçlerinde farklı evrelerden geçerken kendisini birçok faaliyet mekânı içerisinde bulmaktadır. Gençlerin boş zamanı, çalışan bireylere oranla daha fazla olduğu düşünülürse, kapitalizm ve tüketim kültürü için önemli aktörler olmaktadır. Kapitalizm kendisi için uygun koşulları barındıran bu grubun boş zamanlarını doldurmakta güçlü bir etkiye sahiptir. Bu çalışmanın amacı gençlerde boş zamanın anlamını kapitalist tüketim kültürü bağlamında incelemektir. Bu çalışmada boş zaman kavramı gençlik ve tüketim kültürü bağlamında ele alınmış ve değerlendirilmiştir.
Nagihan Çetin
Kültür Araştırmaları Dergisi pp 240-258; doi:10.46250/kulturder.923391

Abstract:
Doğduğu andan itibaren ait olma içgüdüsünden hareketle başta annesine ait olmak ve annesini sahiplenmek isteyen birey, yaşamı boyunca bu ait olma ve sahiplenme hissiyle hareket etmekte; bireysel ölçüde başlayan bu hisler zamanla toplumsallaşmakta ve toplumlar hem kendilerini ait hissetmek hem de kendilerine ait olanı hissettirmek amacıyla görsel göstergeler kullanmaktadırlar. Bilgi ve iletileri dil kullanmadan aktararak, gösterileni temsil eden görsel araçlar olarak tanımlanabilen görsel göstergeler, kimlik temsillerinde önemli işlevler yüklenmektedirler. Bu çalışmanın kapsamı, görsel göstergeler olarak niteleyebileceğimiz Türk halk resmi örneklerinin aidiyet ve kimlik bağlamında yer kimliği oluşumunda yüklenmiş oldukları sorumlulukların cemevleri merkezli olarak Karacaahmet Cemevi örneğinden hareketle incelenip değerlendirilmesidir. Çalışma neticesinde elde edilen bilgiler Türk halk resminin, görsel göstergeler olarak işlevlerinin var olduğunun ve devam ettiğinin somut bir göstergesi şeklinde yorumlanmıştır. Çalışma resim analizine dayanmaktadır. Resimlerin sadece bir tablo olarak süsleme işlevini yerine getirmekle kalmayıp menkıbeden dünya görüşüne, düşünce yapısından inanışlara varıncaya kadar birçok konuya ilişkin atıflar, hatırlatmalar, göndermeler taşıdıkları görülmüştür.
Murat Gür, Osman Mergen
Kültür Araştırmaları Dergisi pp 138-154; doi:10.46250/kulturder.924638

Abstract:
Bu çalışma Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun Sodom ve Gomore romanının metinlerarası ilişkiler açısından incelenmesi hakkındadır. Eser, adından başlayarak okuru başka metinlere yönlendirmekte ve roman kişilerinden olay örgüsüne, zaman ve mekân ögelerinin kurgulanmasına kadar romanın birçok katmanında bu durumun izleri sürülebilmektedir. Bu doğrultuda çalışmada bir taraftan yazarın metinlerarası kaynaklarının tespit edilmesi, diğer taraftan bu kaynakları kullanma biçimlerinin gün yüzüne çıkarılması amaçlanmıştır. Böylece onun yazarlığının yapıtaşlarından en azından birinin aydınlatılacağı düşünülmüştür. Romana bu bakış açısından yaklaşıldığında Kitab-ı Mukaddes dışında da Yunan mitolojisine ait anlatılarla birlikte Batı edebiyatlarına ait birçok metnin romanın yapısında farklı metinlerarası yöntemlerle kullanıldığı görülmüştür. Bu doğrultuda mitolojik anlatılarla birlikte romanın arka katmanlarında rolü olan en belirgin metinlerin Oscar Wilde’ın Dorian Gray’in Portresi, Goethe’nin Faust’u ve William Shaekespeare’in Antonius ve Kleopatra başta olmak üzere birçok oyunu olduğu tespit edilmiş ve bunların romanın yapısındaki işlevleri çözümlenmiştir. Sonuç olarak Yakup Kadri’nin Sodom ve Gomore romanında çeşitli metinleri birbirinden farklı yöntemlerle kullandığı ve bunları bir tür “kültürel dönüştürümün” ardından “yeniden yazdığı” ortaya konulmuştur. Üstelik bu durumun onun üslubunun önemli özelliklerinden biri olduğu gözler önüne serilmiştir. Son olarak yazarın bu çalışmada incelenenler dışında hangi metinlere gönderme yapıldığına değinilmiş ve sonraki çalışmalar için bir yol haritası oluşturulmuştur.
Fatih Yilmaz
Kültür Araştırmaları Dergisi pp 108-137; doi:10.46250/kulturder.921958

Abstract:
19. yüzyılın ilk çeyreğinden ortalarına kadar durağan bir görünüm çizen Azerbaycan edebiyatına, 1960’lı yılların başında faaliyet göstermeye başlayan bir grup yazar taze bir soluk olarak girmiş ve hareketlilik kazandırmıştır. Nitelik olarak zengin eserlerin kaleme alındığı bu döneme Yeni Nesir ya da 1960 Nesri gibi isimler verilmiştir. Birçok alanda zengin edebi üretimlerin yapıldığı bu dönemin en çok dikkat çeken isimlerinin başında Elçin Efendiyev gelmektedir. Efendiyev, edebiyatın pek çok türünde eser vermesi, akademiden siyasete kadar birçok alanda faaliyet göstermesiyle öne çıkmış ve kendi devri içinde çok yönlü kişiliğiyle dikkat çekmiştir. Eserlerinde yoğunlukla katı bir gerçekliğin yansıması görülen yazar, toplum içinde yolunda gitmeyen hadiseleri bütün hakikatiyle ortaya koyarken, insan psikolojisini, duygu ve düşüncelerini de büyük bir hassasiyetle yapıtlarında işlemiştir. Yazarın Ak Deve romanının konusu da, bu toplumsal-gerçekçi çizgiden hareketle; Bakü'de geleneksel ve muhafazakâr hayat sürmekte olan bir mahallenin, II. Dünya Savaşı'nın başlaması ile beraber yaşadığı değişim ve trajedidir. Mahalle, geleneksel hayatın yanı sıra Sovyet otoritesinin mecburi kıldığı yeni hayat tarzına uyum sağlamaya çalışırken; bir yandan da bu yeni düzenin beraberinde getirdiği siyasi baskılarla da çatışmaktadır. Efendiyev, eserlerinde kullandığı geniş folklorik malzemeyi, motif ve gözlemler yoluyla harmanlayarak bir kompozisyon oluşturmuş ve söz konusu mahalleyi canlı bir dekor haline getirmiştir. Romanda sıklıkla yer verilen çocuk oyunları, bayatılar, Dede Korkut sözleri ve tekerlemeler bu folklorik zenginliğin birer yansımasıdır. Bu çalışmada, Elçin Efendiyev’in, Ak Deve adlı romanı biçim ve içerik yönünden incelenmiş, metnin anlam kapsamını genişleten izleklere temas edilmiştir.
Back to Top Top