Teologia i Człowiek

Journal Information
ISSN / EISSN : 1731-5638 / 2391-7598
Total articles ≅ 612
Current Coverage
DOAJ
Archived in
SHERPA/ROMEO
Filter:

Latest articles in this journal

Mariusz Chrostowski
Teologia i Człowiek, Volume 54, pp 9-25; https://doi.org/10.12775/ticz.2021.008

Abstract:
Młodzi ludzie postrzegają Kościół katolicki w Polsce jako instytucję zamkniętą na osoby o innym światopoglądzie oraz niezdolną do podejmowania otwartego dialogu w obliczu przemian społeczno-kulturowych. Przezwyciężeniu dostrzeganych przez młodzież dyskrepancji w działalności Kościoła, ale także napięć zachodzących pomiędzy inkluzją a ekskluzją w podejściu do religii w ramach procesów wychowania, edukacji i socjalizacji mogłoby pomóc duszpasterstwo szkolne, które jest jednym z zapomnianych zasobów w polskiej koncepcji edukacji religijnej. W tym kontekście celem niniejszego artykułu jest prezentacja duszpasterstwa szkolnego jako oferty pozalekcyjnej i całkowicie dobrowolnej, będącej płaszczyzną szeroko rozumianej inkluzji, która w centrum swoich działań stawia konkretną osobę - ucznia, rodzica lub nauczyciela - z całym jej bagażem doświadczeń o charakterze indywidualnym lub społecznym.
Teologia i Człowiek, Volume 54, pp 77-98; https://doi.org/10.12775/ticz.2021.012

Abstract:
Artykuł podejmuje zagadnienie aksjologicznego spojrzenia na chrystologię w myśli Józefa Tischnera. Ten wybitny polski myśliciel znany jest ze swojego wkładu w dziedzinie aksjologii. Prawie zupełnie nieznana jest natomiast jego myśl chrystologiczna. Tymczasem w swych pracach pokazuje on, że dzięki spojrzeniu aksjologicznemu na osobę Chrystusa możemy odświeżyć i pogłębić tradycyjne podejście do chrystologii. Analizując cztery nowożytne propozycje chrystologiczne, kwestionujące chrystologię tradycyjną, autorstwa neoheglistów, renanistów, Bultmanna i Jaspersa, krakowski myśliciel stara się wydobyć z nich wspólny, aksjologiczny rdzeń, który pozwala mu stworzyć nowe aksjologiczne podejście do chrystologii. Niniejszy artykuł ma na celu rekonstrukcję i tam gdzie to konieczne twórczą syntezę uzupełniającą zaproponowanej przez Tischnera wizji chrystologii na podstawie trzech jego prac: Filozofia czeka na wcielenie, Jezus egzystencjalizmu i Ku Transcendencji, która jest Osobą.
Marek Skierkowski
Teologia i Człowiek, Volume 54, pp 45-61; https://doi.org/10.12775/ticz.2021.010

Abstract:
Artykuł dotyczy początkowej fazy judaizmu naukowego w relacji do Jezusa. W XIX wieku niektórzy europejscy Żydzi przerwali swoje tradycyjne milczenie o najważniejszej ziemskiej postaci chrześcijństwa. Przede wszystkim zaczęli oni czytać Nowy Testament, traktując go w kategorach niezbędnego źródła na tym polu. Odkryli, że Jezus był prawdziwie żydowski. Niektórzy z nich (I.M. Jost, M. Zipser, L. Philippson, I.M. Rabbinowicz, A. Geiger, H. Rodrigues, M. Duschak, E. Grünebaum, M. Güdemann, A.A. Weill, E. Soloweyczyk, S. Hirsch) umieścili Go w centrum judaizmu, nawet jako faryzeusza, a niektórzy (J.L. Saalschütz, H. Graetz, J. Hamburger, E. Benamozegh, K. Magnus) ulokowali Go na obrzeżach judaizmu, np jako esseńczyka. W ten sposób chrześcijańska apologia, zwana tradycyjnie “Contra/Adversus Judaeos”, zyskała nowy konstruktywny i dynamiczny początek.
Robert Artur Warchał
Teologia i Człowiek, Volume 54, pp 63-75; https://doi.org/10.12775/ticz.2021.011

Abstract:
Niniejszy artykuł miał na celu odpowiedź na fundamentalne pytanie dotyczące sposobu istnienia idee w epistemologii Augustyna oraz zaznajomienie czytelnika z niektórymi (współczesnymi) interpretacjami tego zagadnienia. Autor budując podstawy dla średniowiecznej teorii powszechników czerpał z tradycji starożytnej oraz Biblii, w tym odnosił się do rozważań z zakresu ówczesnej astronomii, kosmologii i matematyki. Myśliciel z Tagasty określił idee jako niezmienne formy rzeczy. W jego ocenie całe stworzenie nosi pewien ślad podobieństwa względem Boga, co w konsekwencji przekłada się na pogląd, że każdy byt stanowi większą lub mniejszą realizację prawideł odnoszących się do uniwersalnego sposobu istnienia res intelligibiles. Wobec powyższego założenia ciekawie przedstawia się Augustyńska teoria piękna. Autor utrzymuje jej obiektywność obok innych transcendentalnych właściwości bytu: jedność, równość, liczba, rytm, proporcja i porządek są głównymi elementami jego estetyki. Szczególne znaczenie tej doktryny polega na tym, że niematerialne idee umożliwiają osiągnięcie doskonałości życia duchowego, a co za tym idzie zbliżają nas do Boga, który dla Augustyna jest pierwszym artystą a zarazem swoistym pryncypium dzieła stworzenia.
Teologia i Człowiek, Volume 54, pp 27-44; https://doi.org/10.12775/ticz.2021.009

Abstract:
Duszpasterstwo osób z niepełną sprawnością to forma działalności Kościoła, urzeczywistniającą posługę zbawczą Kościoła przez głoszenie takim ludziom słowa Bożego, działalność liturgiczną, posługę pasterską i świadectwo życia chrześcijańskiego. Specyfika niepełnosprawności i życia ludzi obarczonych nią wymaga odpowiedniego przygotowania przez niterów do pracy z nimi. Formacja ludzka polega w tym przypadku na kształtowaniu cech charakteru potrzebnych do współpracy z ludźmi z niepełną sprawnością. Z kolei formacja duchowa zmierza do pogłębienia miłości pasterskiej na wzór Jezusa Chrystusa Dobrego Pasterza oraz postawy służebnej wobec takich osób. Celem formacji intelektualnej jest przekazanie potrzebnej wiedzy dotyczącej niepełnosprawności i ludzi, którzy zostali nią dotknięci, natomiast formacja pastoralna zmierza do pogłębiania odpowiednich postaw nabywania umiejętności duszpasterskich. Formacja prezbiterów do duszpasterstwa osób z niepełną sprawnością powinna mieć charakter całościowy i integralny.
Ewa Sołtys
Teologia i Człowiek, Volume 53, pp 95-114; https://doi.org/10.12775/ticz.2021.005

Abstract:
Gesty rąk są kluczowym elementem ludzkich interakcji. Jako takie znajdują też odzwierciedlenie w dziełach kultury i sztuki. Szczególnym przypadkiem pozostają opisy gestów, jakie odnajdujemy w literaturze. Współczesnemu odbiorcy trudno zrozumieć te wzmianki, a także przełożyć poszczególne elementy komunikacji niewerbalnej w sposób zrozumiały dla odbiorcy z innej kultury. Artykuł koncentruje się wokół gestów rąk opisanych w Biblii, analizując szerzej niektóre z nich (wznoszenie rąk, wkładanie rąk, klaskanie, uderzanie w biodro, dotyk i podawanie dłoni). Pozwoliło to na przedstawienie podstawowych problemów związanych z występowaniem elementów komunikacji niewerbalnej w literaturze oraz prowadzonych badań w tym obszarze.
Teologia i Człowiek, Volume 53, pp 135-156; https://doi.org/10.12775/ticz.2021.007

Abstract:
Myśl przewodnią artykułu stanowi kwestia relacji, jaka zachodzić powinna pomiędzy liturgią i modlitewną pobożnością prywatną chrześcijan. Sobór Watykański II zdefiniował liturgię jako szczyt, do którego ma prowadzić wszystko, czym Kościół żyje na co dzień, oraz jako źródło, które zasila wciąż nową energią jego życie i działanie. Naukę tę sobór – przez umiejętny powrót do źródeł – wydedukował z przebogatej Tradycji Kościoła, osadzonej na skale, którą jest Jezus, następnie zaś – począwszy od chrześcijańskiej starożytności – mozolnie utwierdzanej i gruntowanej przez pokolenia wierzących w Chrystusa. Choć proces owego utwierdzania i gruntowania Tradycji Kościoła trwa nieprzerwanie i dosięga czasów nam współczesnych, to treść artykułu skupia naszą uwagę jedynie na najbardziej pierwotnym jego etapie, a więc na chrześcijańskiej starożytności, czyli na dziejach Kościoła apostolskiego (okres pokrywający się mniej więcej z I wiekiem), w trakcie których treść owej Tradycji była dopiero i jeszcze kon­stytuowana, oraz na najstarszej fazie dziejów Kościoła poapostolskiego (okres od II do początków V wieku), w trakcie której treść Tradycji apostolskiej zaczęła być (i jest wciąż) przez Kościół zachowywana.
Teologia i Człowiek, Volume 53, pp 71-94; https://doi.org/10.12775/ticz.2021.004

Abstract:
Formacja kandydatów do diakonatu stałego według wskazań Ratio fundamentalis institutionis diaconorum permanentiumKościół za jedno z najważniejszych swoich zadań uważa zapewnienie kandydatom do diakonatu stałego właściwej formacji, odpowiadającej duchowi czasów. Szybkie bowiem zmieniające się warunki, w których odbywa się posługa diakońska, przemiany społeczno-kulturowe, rozwój nauk kościelnych i świeckich, rozwój życia chrześcijańskiego i diakońskiego na różnych etapach organizacji, wymagają od diakona solidnej formacji. Dokument zatytułowany Ratio fundamentalis institutionis diaconorum permanentium, opublikowany przez Kongregację Edukacji Katolickiej 22 lutego 1998 r., przedstawia formację kandydatów do diakonatu stałego jako proces wieloetapowy i wieloaspektowy. Program formacji zarówno kandydatów młodszych, jak i starszych ma trwać co najmniej trzy lata, nie licząc okresu propedeutycznego. Kandydaci młodsi do diakonatu powinni odbywać swoją formację w specjalnie założonych do tego celu krajowych lub dicezjalnych ośrodkach formacyjnych. W przypadkach nadzwyczajnych powinni oni brać udział w organizowanych kursach na odległość poprzez wykorzystanie różnych środków przekazu informacji. Jeśli chodzi o kandydatów starszych, zarówno żonatych, jak i celibatariuszy, Ratio fundamentalis nakazuje formację zgodnie z programem ustalonym przez Konferencję Biskupów. Modele formacji tej grupy osób muszą uwzględniać ich obowiązki rodzinne i zawodowe. Kandydaci przynależący do Instytutów życia konsekrowanego lub Stowarzyszeń życia apostolskiego są zobowiązani do odbycia formacji zgodnie z dyrektywami ewentualnego Ratio własnego Instytutu lub Stowarzyszenia. Mogą też skorzystać ze struktur formacyjnych diecezji, w której przebywają. Dokument Kongregacji zwraca uwagę, iż w formację diakonów winien być zaangażowany cały Kościół i odpowiedzialni za nią winni być biskupi lub wyżsi przełożeni zakonni, dyrektorzy formacji, opiekunowie kandydatów, kierownicy duchowni, proboszczowie, profesorzy, członkowie wspólnoty formacji diakonów stałych i członkowie wspólnoty pochodzenia kandydatów. Ponieważ formacja jest równocześnie autoformacją, szczególnym protagonistą, ponoszącym odpowiedzialność za własną formację, ma być sam kandydat do diakonatu, który świadomy swojej tożsamości i celu, ku któremu zmierza, musi stosować właściwe środki i metody do jego osiągnięcia.
Małgorzata Maria Pagacz
Teologia i Człowiek, Volume 53, pp 29-49; https://doi.org/10.12775/ticz.2021.002

Abstract:
Artykuł przedstawia zagadnienie zaufania wobec Boga w pracy Rozmyślania św. Urszuli Ledóchowskiej (1865-1939), założycielki Zgromadzenia Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego. Według autorki Rozmyślań postawa zaufania bierze się ze świadomości bycia umiłowanym przez Boga, jest cechą charakterystyczną tego, kto żyje godnością dziecka Bożego. Człowiek dostrzegający swoją grzeszność, słabość i okazujący skruchę, może z ufnością uciekać się do Bożego miłosierdzia. Matka Ledóchowska – której duchowość cechuje się chrystocentryzmem – zachęca do zwracania się do Jezusa z całkowitym powierzaniem się w Jego ręce, zwłaszcza w trudnych sytuacjach. Zaufanie Bogu jest nieodzowne nie tylko w życiu zakonnym, lecz również w życiu każdego chrześcijanina.
Teologia i Człowiek, Volume 53, pp 115-134; https://doi.org/10.12775/ticz.2021.006

Abstract:
Propozycje inkulturacji w muzyce liturgicznej w PolsceW ostatnich latach narasta coraz więcej zastrzeżeń w stosunku do muzyki liturgicznej. Podejmuje się wiele prób wprowadzania do liturgii różnych substytutów prawdziwej sztuki muzycznej, m.in. muzyki popularnej. Autor artykułu krytycznie odnosi się do relatywizmu w dziedzinie sztuki, pyta o granice liberalizmu liturgiczno-muzycznego i wskazuje na zagrożenia wynikające z błędnego rozumienia inkulturacji. Mając na względzie silnie zakorzenione kościelne tradycje polskie wskazuje konkretne propozycje inkulturacji w muzyce liturgicznej, w liturgii oraz podczas nabożeństw.
Back to Top Top