Roczniki Humanistyczne

Journal Information
ISSN / EISSN : 0035-7707 / 2544-5200
Current Publisher: Towarzystwo Naukowe KUL (10.18290)
Total articles ≅ 1,030
Current Coverage
ESCI
Filter:

Latest articles in this journal

Zuzana Zahradníková
Published: 23 December 2020
Roczniki Humanistyczne, Volume 68, pp 181-198; doi:10.18290/rh206812-13

Abstract:
Festiwal chórów jako okazja do rozwoju zdolności muzycznych uczniów szkół średnich Aktywny udział w chórze śpiewaczym ma ogromny wpływ na młodych ludzi: nie tylko na ich rozwój muzyczny, artystyczny i estetyczny, ale także na kształtowanie ich cech charakteru. Czy jednak młodzież jest dzisiaj zainteresowana tego rodzaju działalnością, szczególnie jeśli chodzi o prezentowanie dzieł muzyki sakralnej? Czy jest to dla nich atrakcyjne nawet w czasach, które są bardziej skoncentrowane na materializmie, osiągnięciach technicznych, konsumpcjonizmie lub prezentacji indywidualności? Prezentowany artykuł zawiera odpowiedzi na te pytania, sformułowane na podstawie wyników ankiety przeprowadzonej podczas II edycji festiwalu chórów licealnych Cantare Choraliter. Za pomocą kwestionariusza zbadano stosunek, jaki mają do muzyki (a szczególnie śpiewu chóralnego) członkowie chórów działających przy słowackich szkołach średnich.
Marek Bebak
Published: 23 December 2020
Roczniki Humanistyczne, Volume 68, pp 59-72; doi:10.18290/rh206812-4

Abstract:
Religijne ośrodki kultury muzycznej w Krakowie, prowadzące działalność w XVII-XVIII wieku, interesują historyków muzyki od dawna. Badaczy nie zainteresował jednak dotąd klasztor bonifratrów. Celem niniejszego artykułu, który przygotowano na podstawie materiałów archiwalnych, jest wypełnienie tej luki oraz charakterystyka kultury muzycznej krakowskich bonifratrów. Starano się przede wszystkim odpowiedzieć na pytania: kto, kiedy i jaki rodzaj repertuaru wykonywał w tym ośrodku, a także scharakteryzować instrumenty, które znajdowały się w przyklasztornym kościele. Ustalono, że bonifratrzy nie posiadali własnej kapeli, lecz zapraszali muzyków z zewnątrz (m.in. z kapeli jezuickiej), którzy uświetniali najważniejsze uroczystości roku liturgicznego, grając msze, litanie, pasje, requiem. Kwerenda wykazała również, że w kościele bonifratrów znajdował się pozytyw, a w szpitalu – klawesyn, na którym grano, umilając czas pacjentom.
Olga Ballengee
Published: 23 December 2020
Roczniki Humanistyczne, Volume 68, pp 155-164; doi:10.18290/rh206812-11

Abstract:
John Cage, Fluxus i muzykalność Nam June Paika Niniejszy artykuł poświęcony jest analizie performance’u Nam June Paika. Autorka sugeruje, iż twórczość Paika, szczególnie po roku 1960, można uznać za wyjątkowo „muzyczną,” jeżeli spojrzy się na nią przez pryzmat Cage’owskiej muzyki-jako-działania. U Paika elementy słuchowe, wizualne i teatralne są zespolone w taki sposób, że performance staje się siłą jednoczącą i nadającą znaczenie. Autorka kończy artykuł argumentem, iż wpływ Cage’a był kluczowy, jeśli chodzi o rozwój dorobku twórczego Paika, skierowany w stronę eksperymentów w zakresie telewizji i wideo.
Dorota Śliwa
Published: 23 December 2020
Roczniki Humanistyczne, Volume 68, pp 15-22; doi:10.18290/rh.20688-2

Miłosz Aleksandrowicz
Published: 23 December 2020
Roczniki Humanistyczne, Volume 68, pp 121-136; doi:10.18290/rh206812-9

Abstract:
Praktyka wykonawcza francuskiej muzyki organowej XVII wieku według anonimowego rękopisu Manière de toucher l’orgue (ok. 1670-1685) Niniejszy artykuł dotyczy praktyki wykonawczej francuskiej muzyki organowej XVII wieku. Punktem wyjścia do poszukiwań w tym zakresie jest anonimowy rękopis Manière de toucher l’orgue dans toute la propreté et la délicatesse qui est en usage aujourd’hui à Paris (Maniery wykonawcze w grze na organach z uwzględnieniem stylu i subtelności stosowanych obecnie w Paryżu) przechowywany w Bibliothèque de l’Arsenal, Paris (ms. 3042, fol. 100-119). Manuskrypt ten został spisany w latach 1670-1685 przez dwóch nieznanych dziś z nazwiska autorów działających w środowisku paryskich organistów liturgicznych. Największą wartością tego źródła są informacje dotyczące nowych tendencji w grze organowej, jakie pojawiły się w tym mieście pod koniec XVII stulecia. Artykuł ten jest kontynuacją badań podjętych przez Williama Pruitta, który w roku 1986 dokonał krótkiej analizy rękopisu, zogniskowanej jednak na aspektach czysto faktograficznych. W niniejszym artykule, wykorzystującym metodę hermeneutyczno-muzyczną, zagadnienia wykonawcze omówione w Manière de toucher l’orgue zostały osadzone i zreinterpretowane w znacznie szerszym kontekście.
Muriel Waterlot
Published: 23 December 2020
Roczniki Humanistyczne, Volume 68, pp 75-104; doi:10.18290/rh.20688-7

Abstract:
Tłumaczenie literackie jako narzędzie dydaktyczne w nauczaniu języków obcych? Studium przypadku: Przed sklepem jubilera Karola Wojtyły w tłumaczeniu L2 W ostatnich latach dokonano ponownej oceny roli tłumaczenia w nauczaniu języków obcych (Cook; Laviosa; Carreres, « Translation »). W 2001 r. Europejski System Opisu Kształcenia Językowego (ESOKJ) uznał tłumaczenie pisemne i ustne za działalność językową zwaną mediacją. Tłumaczenie literackie proponowane jest jako działanie mediacyjne, mające na celu poprawę umiejętności osób uczących się języków obcych w zakresie mediacji pisemnej. Niniejszy artykuł przedstawia wyniki studium przypadku, w którym badamy, w jakim stopniu tłumaczenie sztuki teatralnej w języku obcym rzeczywiście poprawia umiejętności mediacyjne osób uczących się języków obcych. W tym studium przypadku postanowiliśmy zbadać, w jakim stopniu osoby uczące się języka niderlandzkiego stosują strategie mediacyjne przy tłumaczeniu fragmentu sztuki Przed sklepem jubilera Karola Wojtyła na język niderlandzki (L2) i w jakim stopniu ich strategie różnią się od tych, które znaleźliśmy w (oficjalnym) niderlandzkim tłumaczeniu tej sztuki. La traduction littéraire comme outil didactique dans l’enseignement des langues étrangères ? Étude de cas : Przed sklepem jubilera de Karol Wojtyła en traduction L2 Ces dernières années, le rôle de la traduction et des traductions dans l’enseignement des langues étrangères a été réévalué (Cook ; Laviosa ; Carreres, « Translation »). En 2001, le Cadre européen commun de référence (CECR) a reconnu la traduction et l’interprétation comme une activité linguistique appelée médiation. La traduction littéraire est proposée comme une activité de médiation, destinée à améliorer la compétence de médiation écrite des apprenants en langues étrangères. Cet article rend compte des résultats d’une étude de cas dans laquelle nous examinons dans quelle mesure la traduction de pièces de théâtre en L2 améliore en effet l’aptitude en matière de médiation des apprenants en langues. Dans cette étude de cas, nous avons décidé d’examiner dans quelle mesure les apprenants de néerlandais appliquent des stratégies de médiation lorsqu’ils traduisent un extrait de Przed sklepem jubilera en néerlandais (L2) et dans quelle mesure leurs stratégies diffèrent de celles que nous avons trouvées dans la traduction (officielle) en néerlandais de cette pièce de théâtre.
Cecylia Galilej
Published: 23 December 2020
Roczniki Humanistyczne, Volume 68, pp 37-43; doi:10.18290/rh.20688-4

Richard Beyer
Published: 23 December 2020
Roczniki Humanistyczne, Volume 68, pp 137-153; doi:10.18290/rh206812-10

Abstract:
Konstruktywizm i intuicja. Analiza utworu fortepianowego Béli Bartóka Tükröződés z VI tomu zbioru Mikrokosmos Przedmiotem badań jest utwór fortepianowy Béli Bartóka: Tükrözödés z VI tomu zbioru Mikrokosmos. Autor analizując szczegółowo tę kompozycję, dowodzi, iż strukturalizm polifonii zaproponowany przez węgierskiego kompozytora i jej tonalne podłoże mają głębokie podłoże estetyczno-filozoficzne. Bartók poszedł własną drogą kompozytorską, na którą znaczny wpływ miało jego zainteresowanie folklorem. Na jego oryginalny język muzyczny złożyły się m.in. takie czynniki, jak: swobodne operowanie harmoniką, zwięzłość wypowiedzi muzycznej, właściwa melodiom i rytmom ludowym, a obca ekspresyjnej poetyce wykreowanej przez twórców XIX wieku, czy śmiałość w stosowaniu dysonansowych współbrzmień. Konstruktivismus und Intuition. Eine Analyse von Béla Bartóks Klavierstück Subject and Reflection aus dem Mikrokosmos Das Forschungsthema dieses Artikels ist ein Klavierstück von Béla Bartók: Subject and Reflection (Tükrözödés) aus dem 6. Band des Mikrokosmos. Der Komponist beweist, dass der Strukturalismus der Polyphonie und seine tonale Grundlage einen tiefen ästhetisch-philosophischen Grund haben. Bartók ist stilistisch seinen eigenen Weg gegangen, der maßgeblich von seinem Interesse an der Folklore beeinflusst wurde. Seine musikalische Sprache ist durch mehrere Faktoren geprägt, u.a.: freier Umgang mit der Harmonik, Prägnanz des musikalischen Ausdrucks, typisch für Volksmelodien und Volksrhythmen, der expressiven Poetik der Komponisten des 19. Jahrhunderts fremd sind, oder Mut in der Verwendung dissonanter Akkorde.
Ewelina Boczkowska
Published: 23 December 2020
Roczniki Humanistyczne, Volume 68, pp 165-180; doi:10.18290/rh206812-12

Abstract:
Muzyka filmowa i obraz-kryształ w Strukturze kryształu Krzysztofa Zanussiego Tematyka debiutanckiego filmu fabularnego Krzysztofa Zanussiego Struktura kryształu (1969) koncentruje się wokół dwóch naukowców o przeciwstawnych poglądach: jeden z nich charakteryzuje się integralnością etyczną, podczas gdy drugi kieruje się konformizmem. Polaryzacje te znajdują odzwierciedlenie w koncepcji obrazu-kryształu Gillesa Deleuze’a, którą wykorzystano w prezentowanym artykule w odniesieniu do ścieżki dźwiękowej Wojciecha Kilara. Autorka uzasadnia tezę o skomponowaniu muzyki tła w sposób umożliwiający przekształcanie płaszczyzny porozumienia między leżącymi u podstaw filmu antagonistycznymi światopoglądami, co ostatecznie prowadzi do ukazania ostrej krytyki społecznej rzeczywistości Polski po 1968 roku.
Manar El Kak
Published: 23 December 2020
Roczniki Humanistyczne, Volume 68, pp 105-135; doi:10.18290/rh.20688-8

Abstract:
Od użycia szczegółowego do ogólnego określnika wyrazu souffrance w Salvifici doloris Jana Pawła II: analiza konrastywna francusko-arabska Celem artykułu jest wykazanie, w jaki sposób dokonuje się przejście od użycia szczegółowego do ogólnego określnika wyrazu souffrance, pojawiającego się w strukturze: souffrance + N lub N de la souffrance, w Salvifici doloris Jana Pawła II. Analiza wyrazu souffrance i jego tłumaczenia jest przeprowadzana w perspektywie kontrastywnej francusko-arabskiej według dwóch parametrów: rodzajnik i kategoria liczby. W wyniku tej analizy ujawnia się kilka typów tłumaczenia wyrazu souffrance. Tak więc tłumaczenie souffrance de l’homme ma kilka różnych wartości w zależności od tego, czy jest wyrażone za pomocą struktur rzeczownik + rzeczownik ʾalam-u al-ʾinsān-i, rzeczownik + przymiotnik ʾalam-un bašarīyy-un, bądź za pomocą zdania czasownikowego z komponentem pasywnym. Ponadto w języku arabskim w przeciwieństwie do francuskiego brak rodzajnika w liczbie mnogiej zmusza rzeczownik do przekształcenia siebie samego w liczbę mnogą. W konsekwencji w tłumaczeniu francuskiej liczby pojedynczej ogólnej na arabski większość rzeczowników jest wyrażona w liczbie mnogiej, zwłaszcza w tłumaczeniu la souffrance du Christ, akcentując w ten sposób różnorodność w jedności. Du spécifique au générique dans la détermination du mot souffrance dans Salvifici doloris de Jean-Paul II : Analyse contrastive français-arabe L’objectif de cette étude consiste à démontrer comment s’opère le passage du spécifique au générique dans la détermination du mot souffrance engagé dans une construction d’annexion : souffrance + N, ou N + de la souffrance, dans Salvifici Doloris de Jean-Paul II. L’étude examine la traduction du mot souffrance dans une perspective contrastive français-arabe, par le biais de deux paramètres : l’article et la catégorie du nombre. L’analyse révèle la présence de plusieurs types de traduction du mot souffrance. Ainsi, la traduction de la souffrance de l’homme possède différentes valeurs selon qu’elle est rendue par un : nom + nom alam al-insān, nom + adjectif alam bašariyy, ou par une phrase verbale avec une nuance de passivité. Par ailleurs, en arabe, et contrairement au français, l’absence d’un article-pluriel oblige le nom à se transformer lui-même au pluriel. Par conséquent, pour traduire le singulier générique français en arabe, la plupart des noms sont rendus par un pluriel, notamment dans la traduction de la souffrance du Christ, accentuant ainsi la diversité sous l’unité.
Back to Top Top