Litteraria Copernicana

Journal Information
ISSN / EISSN : 1899-315X / 2392-1617
Total articles ≅ 435
Archived in
SHERPA/ROMEO
Filter:

Latest articles in this journal

Zofia Jakubów
Litteraria Copernicana pp 29-39; https://doi.org/10.12775/lc.2021.013

Abstract:
Twórczość Eileen Chang zawiera przede wszystkim dogłębne obserwacje szczegółów miejskiego życia w obliczu upadku starego porządku i zniszczeń przez wojenne katastrofy w Chinach lat 30. i 40. XX wieku. Jej proza często ukazuje rozdarcie między pozostałościami tradycji chińskiej arystokracji a wpływami zachodnich państw kolonialnych. Poczucie zawieszenia, niepewności przekłada się w utworach Chang na zaburzenie jednorodności przestrzeni. W artykule Inne przestrzenie Michel Foucault twierdził, że „żyjemy w sieci relacji, wyznaczających miejsca (emplacements) wzajemnie do siebie nieredukowalne i absolutnie nie dające się jedne na drugie nakładać”. Tak oto Szanghaj, Paryż i Edynburg opisane w opowiadaniu Czerwona róża, biała róża jawią się jako ukonstytuowane przez gmatwaninę szczegółów zbiory idei i skojarzeń, istniejące w umysłach postaci jedynie w odniesieniu do siebie nawzajem, na zasadzie kontrastów lub analogii. Protagonista opowiadania może funkcjonować wyłącznie na pograniczu różnych miejsc, szukając w nich na przemian ucieczki od ograniczających go tradycyjnych zasad moralności wyniesionych z rodzinnego Szanghaju i przestrzeni do realizacji tych zasad, starając się utrzymać niepewną równowagę.
Maciej Szatkowski
Litteraria Copernicana pp 83-97; https://doi.org/10.12775/lc.2021.016

Abstract:
W sierpniu 1988 roku w chińskiej telewizji centralnej (CCTV) będącej pod kontrolą rządu i cenzury pojawił się sześcioodcinkowy serial dokumentalny pt. Elegia o rzece. Serial zgromadził przed telewizorami sporą publiczność, co mogło być spowodowane rewolucyjnymi tezami postawionymi w filmie. Po raz pierwszy w drugiej połowie XX wieku w tak szeroko dostępnym medium postawiono tezy o tym, że kultura chińska jest wsobna, a jedynie korzystanie z rozwiązań zachodnich (w gospodarce i demokratyzacji kraju) może sprawić, że Chiny wkroczą w nową, wspaniałą erę. Twórcy serialu zdekonstruowali uświęcone symbole cywilizacji chińskiej. W Elegii o rzece Chiny przestały być arkadyjską krainą smoka, przedstawione zostały raczej jako dystopiczne miejsce, które, by z niego wyjść, musi śmiało otworzyć się na świat zewnętrzny. Autorzy postulują całkowitą zmianę paradygmatu, która manifestować miałaby się w otwarciu w stronę niebieskiego oceanu, w stronę świata cywilizacji zachodniej. Uzyskanie nowej tożsamości narodowej i odejście od wegetacji kulturowej miałaby odbyć się poprzez budowę nowej utopii i reinterpretację symboli narodowych. Był to projekt na wskroś futurologiczny, mający silne oparcie w polityce realizowanej przez frakcję Zhao Ziyanga.
Dariusz Brzostek
Litteraria Copernicana pp 13-27; https://doi.org/10.12775/lc.2021.012

Abstract:
Tematem artykułu jest obraz Chin i chińskiego komunizmu w polskiej literaturze fantastycznej dwudziestolecia międzywojennego oraz Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Analizy obejmują zarówno powieści katastroficzne poświęcone problematyce „żółtego zagrożenia” (Witkiewicz, Nienasycenie; Barszczewski, Czandu), jak i socrealistyczne powieści fantastycznonaukowe (Lem, Astronauci; Obłok Magellana), w których tematyzacji lub problematyzacji poddane zostały: chiński komunizm, ekspansja cywilizacyjna oraz polityczna i militarna Chin czy wreszcie internacjonalistyczna, multikulturowa utopia komunistyczna z udziałem Chin/Chińczyków. Osią problemową szkicu jest analiza diagnoz społecznych oraz technologicznych i cywilizacyjnych prognoz wpisanych w literaturę fantastycznonaukową, a także próba dekonstrukcji stereotypu chińskiego/azjatyckiego komunisty jako figury politycznego dyskursu wpisanego w spór między kolonialnym resentymentem Europejczyków a modernizacyjnym potencjałem komunizmu w XX wieku.
Joanna Krenz
Litteraria Copernicana pp 57-82; https://doi.org/10.12775/lc.2021.015

Abstract:
The present paper discusses Li Hongwei’s novel The King and Lyric Poetry (2017). The novel tells the story of the suicide of the last Nobel Prize laureate in the future history of literature, Chinese poet Yuwen Wanghu. Following the detective thread of the book, the essay reconstructs utopian and dystopian semi-virtual landscapes of the mid-21st century China which feed into two different models of lyricism: the poet as a knight errant who seeks inspiration far from modern civilization and the poet as a lonely warrior against (technological) tyranny. In the final scene, the two landscapes blur and the antithetical forces that infuse them: lyricism (Yuwen) and power/knowledge (the King) merge into what may be seen as their dialectical synthesis to be fulfilled by the novel’s third protagonist – Yuwen’s young friend, Li Pulei. Mobilizing various contexts, including the suicides of famous mainland-Chinese poets, important poetry polemics, and intertexts ranging from classical Chinese literary theory through to Truman Show and Matrix, I argue that the novel mirrors the development of poetry discourse in the PRC with its various myths, conflicts, complexes, and ambitions. I also show how this discourse, shaped for a long time largely by the so-called Third Generation poets born in the 1950s and 1960s, translates into the situation of the poets who belong to a younger generation (“post-70”) represented by Li Hongwei among others, and what (self-)expectations, challenges, and limitations they face in their writing.
Maria Agnieszka Jarosz
Litteraria Copernicana pp 41-56; https://doi.org/10.12775/lc.2021.014

Abstract:
W przypadku literatury maoistowskiej nie można mówić o realizacji utopii jako gatunku literackiego. Niektórzy badacze uważają jednak, że promowany przez Mao Zedonga rewolucyjny realizm i rewolucyjny romantyzm wprowadziły element utopijny do chińskiej literatury maoistowskiej. Według Mao literatura w nowym, socjalistycznym społeczeństwie miała pełnić rolę dydaktyczną i być narzędziem ideologicznej propagandy. Jako taka, musiała przedstawiać wzorce postaci i zachowań, oferować gotowe rozwiązania dylematów moralnych. Zgodnie z wytycznymi Mao, literatura tego okresu miała przedstawiać wprowadzanie w życie kampanii politycznych, które naprawiały istniejący wcześniej feudalny porządek społeczny, wprowadzały do społeczeństwa harmonię, ład i sprawiedliwość. Utwory literackie tego okresu miały przedstawiać wyidealizowanych bohaterów, którzy postawieni przed realnymi problemami przyjmują właściwą postawę i podejmują jedyną słuszną decyzję. Artykuł ma na celu przedstawienie, jaką rolę literatura pełniła w maoistowskiej propagandzie oraz jak realizowane w niej były utopijne koncepcje Mao. Przez przytoczenie przykładów konkretnych utworów autorka postara się również wskazać konkretne wzorce postaci i sposoby przedstawienia idealnego społeczeństwa.
Back to Top Top