Mediterranean Journal of Educational Research

Journal Information
ISSN : 13090682
Current Publisher: Pen Academic Publishing (10.29329)
Total articles ≅ 145
Filter:

Latest articles in this journal

Mediterranean Journal of Educational Research; doi:10.29329/mjer

Serkan Timur, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fatih Doğan, Nagihan Imer Çetin, Betül Timur, Rüveyda Işık, Çanakkale 18 Mart University, Canakkale
Mediterranean Journal of Educational Research, Volume 13, pp 126-138; doi:10.29329/mjer.2019.218.8

Abstract:Bu çalışmada artırılmış gerçeklik (AG) uygulamalarının 6. sınıf öğrencilerinin Fen Bilimleri dersi öğretim programında yer alan “Hücre” konusundaki akademik başarılarına etkisi araştırılmıştır. Araştırma ön test-son test tek gruplu deneysel desen şeklinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklem grubunu 2017-2018 Öğretim yılı Ankara ilinde öğrenim gören ve tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenen 76 altıncı sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Çalışmanın deneysel sürecinde dersler soru-cevap, düz anlatım ve gerektiği durumlarda AG uygulamaları kullanılarak işlenmiştir. Araştırmada ön test ve son test olarak Timur ve ark. (2019) tarafından geliştirilen “Hücre Başarı Testi (HBT)” kullanılmıştır. HBT testinden elde edilen verilerin analizi sonucunda ön test ve son test arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Elde edilen puanların AG uygulamalarının önemli rolünden dolayı son test lehine arttığı görülmüştür. Bu çalışmada AG uygulamalarının öğrencinin başarısını olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır ve bu sonuç, AG uygulamalarının derste öğrenci motivasyonunu artırması ve öğrencinin dersteki dikkat süresini uzatması ile ilişkili olabileceği şeklinde yorumlanmıştır.
Sıddık Bakır, Eğitim Bilimleri Enstitüsü
Mediterranean Journal of Educational Research, Volume 13, pp 398-414; doi:10.29329/mjer.2019.218.22

Abstract:Bu araştırma, Türkçe öğretmeni adaylarının etkili iletişim becerileri ile sorgulama becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılan ilişkisel tarama türünde bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini, bir devlet üniversitesinin Türkçe eğitimi ana bilim dalında 2018-2019 eğitim öğretim yılı bahar yarıyılında öğrenim gören Türkçe öğretmeni adayları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise basit seçkisiz örnekleme yöntemine göre belirlenmiş olan 238 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada, Buluş, Atan ve Erten Sarıkaya (2017) tarafından geliştirilen Etkili İletişim Becerileri Ölçeği ile Aldan Karademir ve Saracaloğlu (2013) tarafından geliştirilen Sorgulama Becerileri Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeklerin geçerlik analizleri kapsamında madde analizi, açımlayıcı faktör analizi ve ölçek içi korelasyon analizleri yapılmıştır. Verilerin analizinden önce verilerin normal dağılıp dağılmadığı kontrol edilmiştir. Verilerin normal dağılım göstermesinden dolayı iki grubun karşılaştırılmasında bağımsız örneklemler için t-testi, ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında ise tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. İki sürekli değişken arasındaki ilişkinin belirlenmesinde ise Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Veri analizi sonuçlarına göre, Türkçe öğretmeni adaylarının etkili iletişim becerileri ile sorgulama becerileri arasında pozitif yönlü olumlu-anlamlı bir ilişki vardır. Çalışmada ayrıca, öğretmen adaylarının etkili iletişim ve sorgulama becerilerinin bazı değişkenler içerisinde cinsiyet ve sınıf değişkenlerine göre anlamlı farklılaşma gösterdiği tespit edilmiştir.
H. Şenay Şen, Gazi Eğitim Fakültesi Gazi Üniversitesi
Mediterranean Journal of Educational Research, Volume 13, pp 199-216; doi:10.29329/mjer.2019.218.12

Abstract:Okuduğunu anlama süreci, okuyucunun üst bilişsel okuma stratejilerini kullanarak metnin özelliklerini ve ne anlattığını anlama yeteneğini ifade eder. Bu araştırmada lisans öğrencilerinin üst bilişsel okuma farkındalıkları çeşitli değişkenler açısından ele alınmıştır. Tarama modelinde yapılan araştırmanın çalışma grubu 2016- 2017 Eğitim Öğretim Yılı, Güz döneminde Gazi Eğitim Fakültesinde farklı bölümlerde okuyan öğrencilerden (n:298) oluşmuştur. Araştırma verilerinin toplanmasında kişisel bilgiler formu ve ‘Okuma Stratejileri Üst Bilişsel Farkındalık Envanteri’ kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular şunlardır: öğrencilerin genel okuma ve problem çözme stratejileri yüksek ve okuma stratejilerini destekleme stratejileri orta düzeydedir. Kadın öğrenciler üst bilişsel okuma stratejilerini erkeklere göre daha fazla kullanmaktadırlar. Öğrencilerin okudukları bölümlere göre genel okuma strateji düzeyleri arasında anlamlı bir fark yoktur. Fakat problem çözme stratejisi açısından matematik ve İngilizce öğretmenliği bölümleri ve okuma stratejisini destekleme açısından ise matematik ile fen bilgisi öğretmenliği; fen bilgisi ile İngilizce öğretmenliği bölümleri arasında fark vardır. Akademik olarak daha başarılı olan öğrencilerin, okuma stratejisini kullanma ortalama puanları daha yüksektir. Öğretmen adaylarının mezun oldukları lise türüne göre genel okuma ve okuma stratejisini destekleme düzeyleri arasında anlamlı bir fark yoktur. Diğer yandan Genel/Düz Lise mezunları ve Anadolu Lisesi mezunlarının problem çözme stratejileri bakımından aralarında anlamlı fark bulunmuştur.
Zeynep Cin Şeker, Atatürk Üniversitesi
Mediterranean Journal of Educational Research, Volume 13, pp 58-78; doi:10.29329/mjer.2019.218.4

Abstract:Bu çalışmanın amacı, 6. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan bilgilendirici ve öyküleyici metinleri anlama etkinliklerini, kazanımlarla örtüşme ve metin türüne özgü olma açısından incelemektir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında incelenen doküman 2018-2019 eğitim öğretim yılında ders kitabı olarak kabul edilen Eksen Yayınları’na ait 6. sınıf Türkçe ders kitabıdır. Doküman incelemesi ile toplanan veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Veri analizi sürecinde öncelikle 6. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan öyküleyici ve bilgilendirici metinler belirlenmiş ve bu metinlere yönelik anlama etkinlikleri tespit edilmiştir. Araştırmanın birinci sorusu doğrultusunda, tespit edilen etkinliklerin TDÖP’de yer alan anlama kazanımları ile örtüşme durumları kodlanarak tablolaştırılmış ve kodlanan veriler yorumlanmıştır. Araştırmanın ikinci sorusuna yönelik olarak, tespit edilen öyküleyici ve bilgilendirici metinlere yönelik anlama etkinliklerinin, metin türüne göre dağılımı incelenmiş ve etkinliklerin metin türüne göre farklılık gösterip göstermediği belirlenmiştir. 6. Sınıf Türkçe ders kitabında yer alan anlama etkinliklerinin öyküleyici ve bilgilendirici metin türü fark etmeksizin aynı biçimde tasarlandığı, etkinliklerin aynı kazanımlar üzerinde yoğunlaştığı ve öğrencilerde metin türü edinci oluşturacak nitelikte olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Halil Uzun & Münevver Can Yaşar Nezahathamiden Karaca, Afyon Kocatepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Halil Uzun, Münevver Can Yaşar, Izmir Demokrasi Üniversitesi Eğitim Fakültesi
Mediterranean Journal of Educational Research, Volume 13, pp 79-97; doi:10.29329/mjer.2019.218.5

Abstract:Erken çocukluk dönemi fiziksel, bilişsel, dil, sosyal ve duygusal gelişim alanları ile birlikte kişilik gelişiminde temellerinin atıldığı bir dönemdir. Bu dönemde çocuk, ilk önce kendisini daha sonra yakın çevresini tanımaya başlar. Bu tanıma sürecinde çocuğun yakın çevresinde bulunan kişilerin tutum ve davranışları, çocuğun olumlu ya da olumsuz benlik kavramı geliştirmesine etki etmektedir. Çocuğun geliştirdiği benlik kavramı ise kişilik gelişimini önemli derecede etkiler. Bu nedenle erken çocukluk döneminde çocukların gelişimi açısından önemli olan benlik kavramı ile ilgili yapılan çalışmaların incelenmesi ve çocuklar üzerindeki etkilerinin araştırılması önemlidir. Yapılan alanyazın incelemelerinde, erken çocukluk döneminde benlik kavramı alanında yapılmış yüksek lisans ve doktora tezleri ile ilgili kapsamlı bir analiz çalışmasının bulunmadığı görülmektedir. Bu noktadan hareketle araştırmada Türkiye’de erken çocukluk döneminde benlik kavramı ile ilgili yapılmış lisansüstü eğitim tezlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada benlik kavramı ile ilgili Türkçe alanyazında yer alan lisansüstü tezlerinin analizi tematik betimsel nitelikte olup, tarama modeli tipindedir ve içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada zaman sınırlaması getirilmeyerek, alanyazın taramasının yapıldığı Şubat 2019 tarihine kadar mevcut çalışmalara ulaşılması hedeflenmiştir. Erken çocukluk dönemde benlik kavramı ile ilgili Türkçe çalışmalara ulaşabilmek için, Yüksek Öğretim Kurumu Yayın Dokümantasyon Daire Başkanlığı Tez Tarama veritabanı taranmıştır. Tarama yapılırken anahtar sözcükler "benlik kavramı", "okul öncesi" ve "erken çocukluk" ile sınırlandırılmıştır. Alanyazın taraması sonucu ulaşılan çalışmaların araştırmaya dahil edilmesinde, (a) çalışmanın Türkiye’de yapılmış olması, (b) Yüksek lisans ve doktora tezi şeklinde yayınlanmış olması, (c) örneklemini erken çocukluk dönemdeki çocukların oluşturması ve (d) tam metine sahip olması kriterleri dikkate alınmıştır. Araştırmada, benlik kavramı ile ilgili çalışma grubuna erken çocukluk ve okul öncesi dönemde benlik kavramı (n=5), benlik algısı (n=5) ve benlik saygısı (n=8) olarak dizginlenen toplam 18 lisansüstü eğitim tezi incelenmiş ve bu sayının alanın gelişimi açısından yeterli olmadığı düşünülmüştür. Aynı zamanda benlik ile ilgili yapılan lisansüstü tezlerin 2004-2018 yılları arasında yapıldığı, sadece üç doktora tezinin olduğu belirlenmiştir. Araştırma yöntemi olarak en çok nicel araştırmanın yapıldığı ve ölçek/envanter kullanıldığı belirlenmiştir. Deneysel çalışmaların azlığı ve ölçek uyarlama ya da geliştirme sayısının azlığı dikkat çekmiş ve yeterli sayıda olmadığı belirlenmiştir.
Yeliz Bolat, Meb
Mediterranean Journal of Educational Research, Volume 13, pp 25-41; doi:10.29329/mjer.2019.218.2

Abstract:Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin üstün yetenekli öğrencilerin özelliklerine yönelik farkındalık düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesidir. Araştırma tarama modelinde betimsel bir araştırmadır. Veri toplama aracı olarak anket uygulanmıştır. Anketin birinci bölümünde öğretmenlerin kişisel özelliklerine yönelik sorular, ikinci bölümünde ise beşli likert olarak yanıtlanan 30 madde yer almaktadır. Araştırmaya Adana ilinin merkez ilçelerinden birinde görev yapmakta olan 54’ü branş, 41’si sınıf öğretmeni olmak üzere toplam 95 öğretmen katılmıştır. Anket formundan elde edilen veriler betimsel istatistik yöntemleri, ele alınan değişkenler (branş, cinsiyet, kıdem, öğrenim durumu vb.) açısından fark olup olmadığı ise t testi ve tek yönlü varyans analizi ile incelenmiştir. Sonuç olarak öğretmenlerin üstün yetenekli öğrencilerin özelliklerine yönelik yüksek düzeyde farkındalığa sahip olduğu belirlenmiştir. Ele alınan değişkenler açısından bakıldığında öğretmenlerin, cinsiyetine, kıdemine ve branşlarına göre farkındalık düzeyleri arasında anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir. Ancak, öğretmenlerin mezun oldukları fakültelere göre fen edebiyat fakültesi mezunları ile eğitim enstitüsü mezunları arasında eğitim enstitüsü mezunları lehine anlamlı fark belirlenmiştir.
Utku Beyazıt, Akdeniz Üniversitesi Kumluca Sağlık Bilimleri Fakültesi
Mediterranean Journal of Educational Research, Volume 13, pp 42-57; doi:10.29329/mjer.2019.218.3

Abstract:Bu çalışmada, okul öncesi dönemdeki çocuklarda öz düzenleme becerisi ve davranış sorunları arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu 2018-2019 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde, Antalya il merkezinde bulunan, Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı iki farklı okul öncesi eğitim kurumuna devam eden; 4-6 yaş grubu 66’sı kız ve 84’ü erkek toplam 150 çocuktan oluşmuştur. Çalışmada, çeşitli demografik bilgilerin elde edilmesi amacıyla öğretmenlere Öğretmen Bilgi Formu ve ebeveynlere de Ebeveyn Bilgi Formu uygulanmıştır. Çalışmada yer alan öğretmenlere ayrıca çalışmaya dahil edilen çocukların öz düzenleme becerilerinin değerlendirilmesi amacıyla 4-6 Yaş Çocuklarına Yönelik Öz Düzenleme Becerileri Ölçeği (Öğretmen Formu) ve çocukların davranış sorunlarını değerlendirmek amacı ile de Okul Öncesi Davranış Sorunları Tarama Ölçeği uygulanmıştır. Araştırma sonucunda Öz Düzenleme Becerileri Ölçeği ile Okul Öncesi Davranış Sorunları Tarama Ölçeği’nin tüm alt boyut ve toplam puanları arasında istatistiksel açıdan ileri derecede anlamlı ve negatif yönde ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0.01). Araştırmada edilen bulgular doğrultusunda anne babalara, eğitimcilere, konu ile ilgili çalışan uzmanlara, çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Seher Yarar Kaptan, Recep Tayyip Erdogan University, Seher Yarar Kaptan & Adem Beldağ
Mediterranean Journal of Educational Research, Volume 13, pp 347-366; doi:10.29329/mjer.2019.218.20

Abstract:Okul dışı öğrenme, alan yazında çok geniş bir anlama ve kuramsal çerçeveye sahip olmakla birlikte güncellenen öğretim programlarında da üzerinde önemle durulan konulardan biri olmuştur. Özellikle 2018 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı’nın 18 özel amacından 4 tanesinde okul dışı öğrenmeye ve bu öğrenme ile edinilebilecek kazanımlara vurgu yapılmaktadır. Bununla beraber öğretim programının uygulanmasında dikkat edilecek hususlar başlığı altında da öğretmenlerin okul dışı ortamlardan yararlanması gerektiğine dikkat çekilmiştir. Bu noktadan hareketle araştırmanın temel amacı sınıf öğretmeni adaylarının okul dışı öğrenmeye yönelik görüşleri doğrultusunda bir değerlendirme yapmaktır. Sınıf öğretmeni adaylarının bu konu hakkındaki fikirlerinin belirlenmesinin öğretmen adaylarının mesleğe başlamadan bir farkındalık sahibi olmaları adına ve görev yapan öğretmenlere verilecek eğitimler için ön inceleme/ihtiyaç analizi özelliği taşıyacağı düşünülmektedir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımına göre kurgulanmıştır. Çalışmanın veri toplama aracı araştırmacıların hazırladığı “Okul Dışı Öğrenme Görüş Formu” dur. Öğretmen adaylarının açık uçlu sorulara verdikleri cevapların analizinde ise içerik analizi ve betimsel analiz teknikleri birlikte kullanılmıştır. Araştırma 2017-2018 eğitim öğretim yılı bahar döneminde bir devlet üniversitesinde öğrenim gören sınıf öğretmeni adayları ile yürütülmüştür. Araştırmaya; 51’i kadın, 28’i erkek olmak üzere 79 gönüllü sınıf öğretmen adayı katılmıştır. Bulgular incelendiğinde, öğretmen adaylarının önemli bir kısmının okul dışı öğrenmeyi, “okulun dışında yapılan eğitim-öğretim” ve “yaparak yaşayarak ve etkili öğrenme” şeklinde tanımladıkları tespit edilmiştir. Okul dışı öğrenmenin amacını ise etkili öğretim, eğitim-öğretimde gerçekliği sağlamak ve öğrenilenleri yaşamla ilişkilendirmek olarak ifade etmişlerdir. Öğretmen adaylarından okul dışı öğrenme ortamlarına örnekler verilmesi istendiğinde ise müzeler, tarihsel alanlar ve resmi kurumlar ilk sıralarda yer almıştır. Sınıf öğretmeni adayları okul dışı öğrenme etkinliklerinin 2018 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı’nda yer alan gözlem, araştırma ve empati becerilerinin geliştirilmesinde etkili olduğunu düşünürken aynı programda yer alan sevgi, saygı ve yardımseverlik değerlerinin de okul dışı öğrenme etkinlikleri ile geliştirilebileceğine inanmaktadırlar.
Mehmet Koçyiğit, Afyon Kocatepe University, Mehmet Koçyiğit & Eray Eğmir, Afyon Kocatepe University Education Faculty
Mediterranean Journal of Educational Research, Volume 13, pp 320-346; doi:10.29329/mjer.2019.218.19

Abstract:Nitel bir araştırma olarak tasarlanan ve yarı yapılandırılmış bir görüşme formu ile veri toplanan bu çalışmada öğretmenlerin hizmet öncesi eğitimlerinin kendi deneyimleri ışığında değerlendirilmesi hedeflenmektedir. Bu doğrultuda öğretmenlerin hizmet öncesi eğitimlerinde edindikleri deneyimler farklı boyutlarına odaklanılarak ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonuçları incelendiğinde genel olarak öğretmenlerin aldıkları eğitimi alan bilgisi açısından daha güçlü ancak meslek bilgisi yönünden daha eksik gördükleri sonucuna ulaşılmıştır. Mesleğe başladıklarında öğretmenlerin çoğu öğretmenlik meslek bilgisi yönünden eksiklikler hissettiğini belirtmiş, bir kısmı da hedef veli ve öğrenci kitlesini tam tanımadan mezun olduklarını belirtmiştir. Öğretmenlerin büyük çoğunluğu eksikliklerini tecrübe paylaşımları ve hizmet içi eğitimler yoluyla giderdiklerini beyan etmişlerdir. Öğretmenlerin büyük bir kısmı eğitim sürecinde eğitim aldıkları kurumun örtük programının ya da kurum kültürünün kendilerini öğretmenliğe tam hazırlamadığını belirtmiştir; bir kısmında ise bu konu ile ilgili bir farkındalık da oluşmamıştır.