Kościół i Prawo

Journal Information
ISSN / EISSN : 0208-7928 / 2544-5804
Published by: Towarzystwo Naukowe KUL (10.18290)
Total articles ≅ 194
Current Coverage
ESCI
DOAJ
Filter:

Latest articles in this journal

Krzysztof Lasiński-Sulecki, , Ewa Prejs
Published: 21 July 2021
Kościół i Prawo, Volume 10, pp 135-159; https://doi.org/10.18290/kip21101-8

Abstract:
Autorzy artykułu poddają w nim analizie art. 55 ust. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, który stwarza podstawę prawną ulgi podatkowej polegającej na możliwości odliczenia od dochodu darowizny dokonanej na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą. Z powyższego odliczenia podatkowego może skorzystać darczyńca, który legitymuje się dwoma dokumentami otrzymanymi od obdarowanej kościelnej osoby prawnej, tj. pokwitowaniem odbioru darowizny oraz sprawozdaniem o przeznaczeniu darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą. Wykładnia omawianego przepisu budzi szereg wątpliwości w szczególności w zakresie, w jakim odnosi się on do obowiązku przedłożenia sprawozdania z wydatkowania darowizny przez kościelną osobę prawną, który warunkuje możliwość skorzystania z ulgi podatkowej polegającej na odliczeniu przekazanej na rzecz kościelnej osoby prawnej darowizny od podstawy opodatkowania w podatku dochodowym. Przyjmowana przez sądy administracyjne wykładnia rzeczonego przepisu, nie wydaje się prawidłowa. W ocenie autorów przepis budzi również wątpliwości natury konstytucyjnej.
Published: 21 July 2021
Kościół i Prawo, Volume 10, pp 107-134; https://doi.org/10.18290/kip21101-7

Abstract:
W procesie nullitatis matrimonii jednym z dowodów jest domniemanie (praesumptio). Obok domniemań prawnych (praesumpiones iuris) istnieją domniemania sędziowskie (praesumpiones hominis), wypracowane przez orzecznictwo Roty Rzymskiej. Wiele domniemań sędziowskich Rota Rzymska przyjmuje w procesach prowadzonych z tytułów dotyczących symulacji zgody małżeńskiej (kan. 1101 § 2 KPK/83). Po przedstawieniu domniemań w sytuacji symulacji zgody małżeńskiej in genere, autor omawia domniemania sędziowskie dotyczące wykluczenia bonum fidei, bonum prolis, bonum sacramenti, godności sakramentalnej małżeństwa oraz bonum coniugum. Domniemania sędziowskie spełniają w procesie o nieważność małżeństwa rolę pomocniczą, pomagając sędziemu w uzyskaniu pewności moralnej.
Piotr Łaski, Karolina Słotwińska
Published: 21 July 2021
Kościół i Prawo, Volume 10, pp 57-68; https://doi.org/10.18290/kip21101-4

Abstract:
Status międzynarodowy Stolicy Apostolskiej i Państwa-Miasta Watykan po dziś dzień w sferze prawnomiędzynarodowej wywołuje wątpliwości. Spowodowane jest to faktem, że w analizowanym przypadku podmiotowość prawa międzynarodowego publicznego ma charakter szczególny przez wzgląd na brak wszystkich kluczowych atrybutów tej podmiotowości. W tekście zabrano głos w toczonej w doktrynie prawa międzynarodowego publicznego dyskusji starając się uwypuklić argumenty przemawiającym za uznaniem, że w tej sytuacji mamy do czynienia z jednym i tym samym podmiotem występującym na arenie międzynarodowej bądź to jako Stolica Apostolska bądź to jako Państwo-Miasta Watykan. Toteż, co starano się przedstawić, Stolica Apostolska nie jest czynnikiem zewnętrznym w stosunku do Watykanu, a z kolei znikomy obszar, nieliczna ludność nie pozwalają widzieć w jednostce geopolitycznej, jaką jest Państwo-Miasta Watykan, normalnego państwa w prawnomiędzynarodowym ujęciu, który stanowiłby odrębny od Stolicy Apostolskiej podmiot prawa.
Paweł Banduła
Published: 14 April 2021
Kościół i Prawo, Volume 9, pp 9-21; https://doi.org/10.18290/kip2092-1

Abstract:
W ustawodawstwie powszechnym po raz pierwszy konferencja biskupów znalazła się w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 r. Ustawodawca stanowi legalną definicję konferencji biskupów w kan. 447 KPK/83: „stała instytucja, jest zebraniem biskupów jakiegoś kraju lub określonego terytorium, wypełniających wspólnie pewne zadania pasterskie dla wiernych jej terytorium, w celu pomnożenia dobra udzielanego ludziom przez Kościół, głównie przez odpowiednio przystosowane do bieżących okoliczności czasu i miejsca formy i sposoby apostolatu, z zachowaniem przepisów prawa”.
Oleksandr Levytskyy
Published: 14 April 2021
Kościół i Prawo, Volume 9, pp 37-48; https://doi.org/10.18290/kip2092-3

Abstract:
Formacja duchowieństwa w postanowieniach Synodów Zamojskiego i Lwowskiego Artykuł analizuje etapy formacji duchowieństwa w postanowieniach Synodów Zamojskiego i Lwowskiego. Badania mają na celu wyjaśnienie i ustrukturyzowanie głównych podejść i zasad procesu formacji duchowieństwa w postanowieniach Synodu Zamojskiego z 1720 r. i Synodu Lwowskiego z 1891 r. W szczególności autor przeanalizował dokumenty normatywne tych synodów, które dotyczą regulacji formacji duchowieństwa w Kościele. Rozważane są etapy i metody przygotowania kandydatów do kapłaństwa. Nacisk kładzie się na stopniowe logiczne uporządkowanie dokumentów normatywnych dotyczących formacji kapłańskiej w Kościele ukraińskim.
Wojciech Potocki
Published: 14 April 2021
Kościół i Prawo, Volume 9, pp 69-81; https://doi.org/10.18290/kip2092-5

Abstract:
W artykule zostały opisane późne powołania kapłańskie. Autor wskazał, jak to zagadnienie zostało przedstawione w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 r. oraz jak wygląda formacja dojrzałych kandydatów do kapłaństwa w partykularnym prawie polskim. W pierwszej części artykułu określono, czym jest powołanie oraz opisano powołanie pierwszych uczniów Jezusa. Mając na uwadze wzrost powołań osób niebędących w młodym wieku została również wskazana troska o kandydatów do kapłaństwa w wieku dojrzałym. Autor podkreślił, że szczególnie zobowiązani do opieki o takie osoby są biskup oraz kapłani. Mają oni dbać o ich odpowiednią formację oraz udzielać im odpowiedniej pomocy z uwzględnieniem indywidualnej sytuacji każdego z nich. W drugiej części artykułu została przedstawiona instytucja Ogólnopolskiego Seminarium dla Starszych Kandydatów do Święceń zwanego „Seminarium 35+”, które znajduje się w Łodzi. Autor opisał warunki przyjęcia do seminarium, strukturę organizacyjną oraz przebieg formacji seminaryjnej uwzględniając 4 płaszczyzny formacji: ludzką, duchową, intelektualną oraz pastoralną.
Mateusz Wójcik
Published: 14 April 2021
Kościół i Prawo, Volume 9, pp 83-95; https://doi.org/10.18290/kip2092-6

Abstract:
Proboszcz, z pomocą wikariuszy i innych prezbiterów skierowanych do parafii, uobecnia w określonej wspólnocie Kościoła partykularnego posługę biskupa: nauczyciela, kapłana i pasterza. Takie zadania stawia ustawodawca przed proboszczem parafii powierzonej instytutowi zakonnemu. Jako właściwy pasterz danej wspólnoty parafialnej, proboszcz zakonny naucza, uświęca i prowadzi powierzonych sobie wiernych. Nie ponosi jednak pełnej odpowiedzialności za parafię. W tym zakresie obowiązek ciąży na instytucie zakonnym, któremu parafia została przekazana przez biskupa diecezjalnego.
Aleksandra Łukasik
Published: 14 April 2021
Kościół i Prawo, Volume 9, pp 189-206; https://doi.org/10.18290/kip2092-13

Abstract:
Małżeński proces skrócony przed biskupem jest nową formą procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa. Prowadzony może być w sytuacji, kiedy żądanie jego rozpoczęcia zgłoszone zostanie przez obydwoje małżonków lub przez jednego z nich za zgodą drugiego oraz przytoczone będą okoliczności dotyczące faktów lub osób poparte zeznaniami lub dokumentami, które nie wymagają przeprowadzenia dokładniejszego badania albo dochodzenia, a w sposób oczywisty wskazują na nieważność zaskarżanego małżeństwa. Należy jednak podkreślić, że dojście do prawdy o ważności zawartego małżeństwa możliwe jest tylko przy zachowywaniu od samego początku regulujących takie postępowanie sądowe norm prawnych oraz zasad procesowych. Jedną z podstawowych zasad jest zaś zasada kontradyktoryjności. Odnosi się ona do stron procesowych i zakłada istnienie dwóch sprzecznych ze sobą tez. W kontekście procesu skróconego ma zaś miejsce przeciwstawność tego, co twierdzą strony na temat nieważności zawartego przez nie związku i tego, na jakim stanowisku stoi Kościół, broniąc ważności małżeństwa w osobie obrońcy węzła małżeńskiego występującego w procesie.
Robert Kantor
Published: 14 April 2021
Kościół i Prawo, Volume 9, pp 217-235; https://doi.org/10.18290/kip2092-15

Abstract:
Jednym z dążeń józefinizmu było utworzenie autonomicznego Kościoła narodowego, połączonego z Rzymem. W realizację tego zadania wpisywał się nurt „antyzakonny” w polityce kościelnej Austrii. Celem artykułu jest przedstawienie ustawodawstwa austriackiego (w omawianym okresie) dotyczącego kwestii zakonnych. Należy pamiętać, że są to przepisy wydane przez panujących cesarzy, a nie instrukcje, komentarze, zalecenia wydawane przez Gubernium we Lwowie. Na szczególną uwagę zasługują przepisy Marii Teresy oraz Józefa II. Pierwsza podkreślała nie tylko suwerenność państwa wobec Kościoła, ale także nadrzędność i prawo kontroli w sprawach, które powinny być domeną władzy cywilnej. Interesom państwa miały być podporządkowane wszystkie dziedziny życia i instytucje, włączając w to również zakony. Z kolei Józef II swoją reformą objął całą dziedzinę życia zakonnego, także tę wewnętrzną, gdzie posuwał się do regulowania zbyt drobiazgowych kwestii. W swoich przepisach chciał odseparować zakony od wpływu kurii rzymskiej, a oddać je pod władzę biskupów krajowych, na których rząd mógł wywierać większy wpływ.
Back to Top Top