Klio - Czasopismo Poświęcone Dziejom Polski i Powszechnym

Journal Information
ISSN / EISSN : 1643-8191 / 2719-7476
Total articles ≅ 610
Archived in
SHERPA/ROMEO
Filter:

Latest articles in this journal

Mirosław Aleksander Płonka
Klio - Czasopismo Poświęcone Dziejom Polski i Powszechnym, Volume 57, pp 113-134; https://doi.org/10.12775/klio.202.005

Abstract:
W 1857 roku emigrant i były uczestnik powstania listopadowego Ludwik Orpiszewski poswięcił Mikołajowi Zebrzydowskiemu swój dramat, w którym przedstawił magnata z Zebrzydowic nie tyle jako rokoszanina, co przede wszystkim jako "nauczyciela buntów". W artykule przeanalizowano ów dramat pod kątem determinizmu, by uzasadnić, że autor w formie dramatycznej wyraził (za pomocą specyficznej odmiany fatalizmu supranaturalistycznego) swoje zdanie na temat przyczyny upadku Rzeczypospolitej, której dopatrywano się w rokoszu Zebrzydowskiego. Zauważona została także paralela między procesami dziejowymi wokół rokoszu Zebrzydowskiego i powstania listopadowego, zaistniała dzięki cykliczności i powtarzalności jako dwóch prawidłowości rządzących (zdaniem Orpiszewskiego) historią.
Wojciech Wichert
Klio - Czasopismo Poświęcone Dziejom Polski i Powszechnym, Volume 57, pp 167-188; https://doi.org/10.12775/klio.202.007

Abstract:
Celem artykułu jest recenzja książki Krzysztofa Raka: Polska - niespełniony sojusznik Hitlera na temat poglądów i polityki Adolfa Hitlera wobec Polski. Monografia ta stanowi nowy istotny wkład do problematyki relacji polsko-niemieckich w latach 1933-1939, poruszając przy tym ciągle dyskutowany dylemat, czy Rzeczypospolita powinna w 1939 r. zawrzeć antysowiecki sojusz z III Rzeszą. W oparciu o nieprzebadane i mniej znane źródła z archiwów polskich i niemieckich, a także z opublikowanych zbiorów dokumentów, Rak stawia tezę, że współpraca z Warszawą w latach 1930-1939 miała dla Hitlera niewątpliwie strategiczne znaczenie. W sposób przekonujący udało mu się wykazać, że jego polityka względem II RP nie miała charakteru chwilowego oraz taktycznego, które to twierdzenia dominowały dotąd w historiografii polskiej i zachodniej. Z tych względów rozważania autora zasługują na dokładną analizę i krytyczne omówienie.
Tomasz Sińczak
Klio - Czasopismo Poświęcone Dziejom Polski i Powszechnym, Volume 57, pp 189-206; https://doi.org/10.12775/klio.202.008

Abstract:
The history of Eurasia has ignited historian's void for many years.The history of a huge continent is a pretext to consider the interactions between individual empires that have functioned in its various parts for centuries.The empires of antiquity and the Middle Ages, and later the continental powers and fiercely rival nation-states interacted on many levels: commercial, military and cultural.New Beckwith's book crush the stereotipes of nomadic tribes from central Aurasia. Unfortunately he create controversial teory about relations between nomadic tribes and empires. In article I try to discus with his ideas.
Klio - Czasopismo Poświęcone Dziejom Polski i Powszechnym, Volume 57, pp 57-88; https://doi.org/10.12775/klio.202.003

Abstract:
This aim of this article is to analyse the role of cartography in operation activities during the Great Northern War. So far, only Swedish materials from that period have been studied, and this work concerns two maps made for the needs of the Russian army. Both relics were made by the general-engineer Joseph-Gaspar Lambert de Guerin (in Russian: Жозеф Гаспар Ламбер де Герен). They were produced within the first three months of 1706 for the needs of the so-called Campaign of Grodno. Cartographic materials show that preliminary terrain survey by engineers was already used in the Russian army at the time. In the first stage, the officers developed the marching routes from Grodno to Tykocin (only one of such maps has been preserved: Carte d’une partie de la Lithuanie et de la Pologne). At least four of such routes were surveyed; three places were also found where the Neman river could be crossed, as well as fords and bridges that allowed the army to cross over the Biebrza river. Then, in the second stage, as the whole army had to flee from the Swedish troops, all the routes were combined on one map: Environs de Grodno et Ticochin. The text presents the mistakes made by Lambert when producing this map. Despite its imperfections, the cartographic documentation contributed to the successful escape of the Russian forces from Grodno (22.03 / 2.04). After reaching Tykocin, Peter I’s troops successfully crossed over the Narew river (29.03 / 9.04), and then went toward Brest Litovsk (4/15.04). The estimated average daily marching speed was 18.9 km, but within the two record days, the army managed to walk almost 70 km.
Gabriela Wąs
Klio - Czasopismo Poświęcone Dziejom Polski i Powszechnym, Volume 57, pp 3-22; https://doi.org/10.12775/klio.202.001

Abstract:
Social elites and political power elites in the Bohemian State from the mid-15th century to 1740 - an outline of the problem of social integration of Bohemia and Silesia in the early modern periodChanges in the organization of state authorities in the Bohemian Kingdom in the 15th-18th centuries caused the need to modify the socio-political elites so that they were adapted to the developing structure and divisions of power. In the 15th-16th centuries, their composition was determined by three factors: the political and territorial structure of the bohemian state, the state-monarchical system and the policy of kings. In the seventeenth and eighteenth centuries, the Bohemian kings of the Habsburg dynasty created new political and political conditions, the so-called Habsburg absolutism, seeking to organize all of its territories into a united dominium under its hereditary rule and its maintenance based on building a new socio-political elite. For the existence of the state, an important question was whether the political elites of individual regions and countries would become part of the power elite and would receive access to central offices, thus co-creating the phenomenon of nation-wide elites. This conditioned territorial integration and social integration, so that the resulting state organism was capable of coherent, covering all territories of evolution in the following centuries. These complex problems were exemplified in the article on the integration processes in the period occurring between Bohemia and Silesia. The second issue was the politics pursued by royal authorities and affecting changes in the composition of Silesian social elites.
Klio - Czasopismo Poświęcone Dziejom Polski i Powszechnym, Volume 57, pp 89-112; https://doi.org/10.12775/klio.202.004

Abstract:
In the Middle Ages, most Western European countries looked for their roots in the Trojan War. In the 12th century Geoffrey of Monmouth created a story in which he made Brutus of Troy the founder of the state. For several centuries, the story became the basis for a discussion between writers about the beginnings of state. The story was also used by successive monarchs – in war propaganda, to emphasize independence from the Pope or to try to strengthen the royal power. Although criticism of the story about Trojan origin appeared early on, some writers did not want to reject the centuries-old tradition.
Krzysztof Zamorski
Klio - Czasopismo Poświęcone Dziejom Polski i Powszechnym, Volume 57, pp 135-166; https://doi.org/10.12775/klio.202.006

Abstract:
Artykuł powstał w związku z realizacją projektu Fundacji Centrum Kopernika "Humanistyka w dialogu", finansowanego ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu "Dialog"; nr umowy 0239/DLG/2018/10.. Część zawartego tu materiału zostanie wykorzystana w przygotowywanej książce o udziale polskich historyków w międzynarodowych kongresach nauk historycznych.
Rafał Kowalski
Klio - Czasopismo Poświęcone Dziejom Polski i Powszechnym, Volume 57, pp 23-56; https://doi.org/10.12775/klio.202.002

Abstract:
Niniejszy artykuł przedstawia postać wojewody kaliskiego Feliksa Aleksandra Lipskiego, w kontekście jego starań o zachowanie pokoju pomiędzy Polską a Szwecją w 1702 roku. Od marca do maja 1702 r. Lipski jako poseł wielki przewodził poselstwu do króla Szwecji Karola XII. Jego zadaniem było przekonanie monarchy szwedzkiego do zaniechania agresywnych zamiarów wobec Rzeczypospolitej. Polscy delegaci odrzucili wysuwaną przez Karola XII propozycję detronizacji króla Augusta II w zamian za pokój, co w konsekwencji doprowadziło do zerwania rokowań pokojowych. W maju 1702 r. wojska szwedzkie zajęły Warszawę. Rozmowy pokojowe wznowiono w stolicy z udziałem prymasa Michała Radziejowskiego i podskarbiego wielkiego koronnego Rafała Leszczyńskiego, przy jednoczesnej marginalizacji Feliksa Aleksandra Lipskiego. Rozgoryczenie, jakie Lipski odczuwał w związku z odsunięciem go od rozmów pokojowych z Karolem XII, sprawiło, że pogorszyły się jego relacje z dotychczasowym patronem – prymasem Radziejowskim. Za zaistniałą – krzywdzącą go – sytuację Lipski obwiniał prymasa oraz Rafała Leszczyńskiego, oskarżając ich jednocześnie o zdradę i porozumienie z Karolem XII kosztem panowania Augusta II w Polsce. Świadczą o tym tajne listy, jakie Lipski wysyłał do dworu polskiego rezydującego wówczas w Krakowie, w których opisywał w złym świetle działalność przeciwnika króla Augusta – prymasa Radziejowskiego. Jednocześnie ewoluowała postawa polityczna Lipskiego. Ten niedawny opozycjonista antykrólewski przeszedł ostatecznie na pozycje regalistyczne. Nastąpiło to pod wpływem wydarzeń związanych z agresją szwedzką oraz dowodów łaski ze strony króla Augusta w postaci dochodowego starostwa.
Wioletta Zielecka-Mikołajczyk
Klio - Czasopismo Poświęcone Dziejom Polski i Powszechnym, Volume 56, pp 41-64; https://doi.org/10.12775/klio.2020.060

Abstract:
Artykuł dotyczy przydatności do badań nad dziejami unickiej diecezji przemyskiej w XVIII w. protokołów wizytacji z tzw. Tek Podołynskiego, przechowywanych w Muzeum Narodowym im. Andrzeja Szeptyckiego we Lwowie. Autorka przedstawia tradycję wizyacji kanonicznych w Cerkwi unickiej oraz analizuje nieznane dotąd w obiegu naukowym źródła ukazujące struktury terytorialne diecezji i pozwalających odtworzyć w całości lub częściowo zasięg terytorialny dekanatów dobromilskiego, żukotyńskiego, starosolskiego, muszyńskiego, starosamborskiego, mokrzańskiego, mościskiego, gródeckiego, bireckiego oraz przemyskiego tj. 10 spośród 31 dekanatów diecezji.
Back to Top Top