Refine Search

New Search

Results: 17,704

(searched for: publisher_group_id:6216)
Save to Scifeed
Page of 355
Articles per Page
by
Show export options
  Select all
Agata Kaniewska, Beata Sperkowska
HERBALISM, Volume 3, pp 20-40; https://doi.org/10.12775/herb.2017.002

Abstract:
W artykule wyjaśniono zagadnienia związane z występowaniem i zastosowaniem hydroksykwasów organicznych w fitokosmetykach rewitalizujących i zabiegach kosmetycznych. Dokonano charakterystyki budowy skóry oraz właściwości fizycznych i chemicznych alfa-(AHA) i beta-hydroksykwasów (BHA) (kwas glikolowy, kwas mlekowy, kwas cytrynowy, kwas jabłkowy, kwas winowy, kwas salicylowy). Scharakteryzowano sposoby oznaczania hydroksykwasów, a także przedstawiono regulacje prawne dotyczące stosowania hydroksykwasów w kosmetykach. Przedstawiono wskazania i przeciwwskazania do zastosowania zabiegów z kwasami owocowymi. Opisano czynniki warunkujące skuteczność działania biologicznego alfa-hydroksykwasów (AHA).
Małgorzata Stryjecka,
HERBALISM, Volume 3, pp 119-124; https://doi.org/10.12775/herb.2017.010

Abstract:
Oznaczono zmiany zawartości polifenoli ogółem i aktywność antyoksydacyjną metodą z DPPH oraz FRAP ekstraktów: metanolowych, etanolowych, wodnych oraz acetonowych, otrzymanych z werbeny cytrynowej (Lippia citriodora (Palau) Kunth.) w czasie ich przechowywania (3, 6, 9 i 12 miesięcy). Największą zawartość polifenoli ogółem zanotowano w ekstrakcie metanolowym, najniższą zaś w wyciągu acetonowym. Ekstrakt metanolowy charakteryzował się największą aktywnością antyoksydacyjną, oznaczoną zarówno metodą z DPPH, jak i FRAP. Wydłużenie czasu przechowywania wszystkich ekstraktów, niezależnie od czynnika ekstrahującego, powodowało spadek zarówno zawartości polifenoli ogółem, jak i aktywności antyoksydacyjnej.
, , Małgorzata Stryjecka, Marta Pisarek,
HERBALISM, Volume 3, pp 80–91-80–91; https://doi.org/10.12775/herb.2017.006

Abstract:
Scharakteryzowano wybrane gatunki warzyw należące do rodzaju Brassica: kapusta głowiasta biała (Brassica oleracea L. var. capitata f. alba), kapusta włoska (Brassica oleracea L. var. sabauda L.), kapusta pekińska (Brassica rapa L. subsp. pekinensis), brokuł(Brassica oleracea L. var. italica), jarmuż (Brassica oleracea L. var. sabellica L.), kalafior (Brassica oleracea L. var. botrytis L.), kalarepa (Brassica oleracea var. gongylodes L.), kapusta brukselska (Brassica oleracea L. var. gemmifera). Opisano prozdrowotne właściwościlecznicze, znaczenie gospodarcze, a także przedstawiono znaczenie ich jako surowca dla przemysłu spożywczego i farmaceutycznego. Warzywa kapustne charakteryzują się wysoką zawartością witamin i minerałów, zawierają wiele cennych właściwości leczniczych. Posiadają wysoką wartość odżywczą, dużą aktywność przeciwutleniajacą, a także wykazują działanie prozdrowotne. Z żywieniowego punktu widzenia warzywa należące do rodziny kapustowatych są postrzegane jako produkty o dużym znaczeniu w profilaktyce nowotworowej. Na szczególną uwagę zasługuje jarmuż (Brassica oleracea L. var. acephala), który charakteryzuje się wysokimi walorami odżywczymi i prozdrowotnymi, a jednocześnie jest warzywem mało popularnym w Polsce.
HERBALISM, Volume 3, pp 125-136; https://doi.org/10.12775/herb.2017.011

Abstract:
W pracy przedstawiono wpływ wybranych czynników biotycznych na plonowanie i jakość bulw ziemniaka. Przeciwdziałanie negatywnym oddziaływaniom czynników środowiska na wielkość i jakość plonu bulw ziemniaka jest możliwe poprzez wykorzystywanie odmian o zwiększonej odporności genetycznej, stosowanie zdrowego materiału rozmnożeniowego, zapewnienie właściwej agrotechniki, w tym nawożenia, ochrony roślin i nawadniania. W przyszłości istotna będzie hodowla odmian przystosowanych do szybkiego regenerowania się po wystąpieniu silnych stresów (susza, niskie temperatury, desykacja itp.), zapewniających wysokie i stabilne plonowanie oraz dobrą jakość bulw ziemniaka w warunkach ograniczonej dostępności zasobów naturalnych i syntetycznych środków produkcji.
HERBALISM, Volume 3, pp 70-79; https://doi.org/10.12775/herb.2017.005

Abstract:
Malina właściwa (Rubus idaeus L.) jest jedną z najstarszych roślin znanych ludzkości i od wieków wykorzystywana do celów spożywczych oraz leczniczych. O przydatności owoców maliny (Fructus Rubi idaei) i liści (Folium Rubi idaei) decyduje w dużej mierze ich skład chemiczny. Wartość biologiczna owoców maliny właściwej zależy od poziomu antyoksydantów, do których między innymi zalicza się kwas askorbinowy i antocyjany. Natomiast o smaku i aromacie owoców decyduje stopień ich dojrzałości, odmiana, zawartość cukrów prostych, kwasów organicznych oraz substancji lotnych. Owoce maliny są również bogatym źródłem witamin (głównie witaminy C, witamin z grupy B, PP, A, E oraz K), składników mineralnych: potasu (K), wapnia (Ca), magnezu (Mg), żelaza(Fe) oraz w mniejszych ilościach manganu (Mn), miedzi (Cu), cynku (Zn) (dlatego mają działanie odkwaszające, wzmacniają serce i regulują pracę układu nerwowego). Zawierają również spore ilości błonnika i pektyn. Wyniki ostatnich badań naukowych dowiodły,że zawarty w owocach malin kwas elagowy (pestki malin zawierają aż 87,5% kwasu elagowego) hamuje procesy nowotworowe oraz posiada właściwości przeciwwirusowe i przeciwzapalne. Najnowsze badania naukowe potwierdzają również pozytywny wpływketonu malinowego (C10H12O2) na leczenie otyłości.
Przemysław Figura
HERBALISM, Volume 3, pp 137-149; https://doi.org/10.12775/herb.2017.012

Abstract:
Uznanym standardem leczenia boreliozy jest antybiotykoterapia, zarówno w monoterapii, jak i łączona. We wczesnej fazie choroby wykazują one umiarkowaną skuteczność. W przypadku nawet 1/3 chorych poddanych leczeniu, w dalszym ciągu manifestują sięróżne objawy określane jako zespół poboreliozowy (PTLDS). Za przyczynę PTLDS uważa się uszkodzenia patofizjologiczne pozostałe po chorobie lub przewlekła infekcja krętkami B. burfgerdori (Bb) sensu lato w formach owalnych oraz chronione przez biofilm. Zwykle stosowane przy boreliozie antybiotyki nie przynoszą efektów przy PTLDS, także przy wydłużonym czasie leczenia. Zasadne zatem wydaje się zwrócenie w kierunku poszukiwania nowych związków mogących wspomóc leczenie. Interesującym kierunkiem zdaje się badanie związków fitochemicznych i ekstraktów roślinnych. Przegląd badań wskazuje, iż niektóre z nich wykazują wysoką efektywność wobec Bb w monoterapii i terapii kombinowanej z antybiotykami, m.in. ekstrakt ze stewii, bajkalina. Omówiona zostanie także fitoterapia Buhnera.
Elżbieta Rymar
HERBALISM, Volume 3, pp 92-111; https://doi.org/10.12775/herb.2017.008

Abstract:
Len jest rośliną roczną uprawianą w klimacie umiarkowanym. Najczęściej uprawianym gatunkiem jest len zwyczajny Linum usitatissimum L. Roślina ta jest surowcem do produkcji sznurów, przędzy, zaś nasiona lnu coraz częściej mają zastosowanie w kosmetologii i lecznictwie. Nasiona lnu zawierają wiele cennych substancji, ważnych dla zdrowia ludzi i zwierząt. Tłoczony nazimno olej lniany posiada cenne walory dietetyczne i prozdrowotne. Zawarte woleju lnianym kwasy tłuszczowe mają zdolność redukowania stężenia triacylogliceroli w osoczu krwi, normalizują ciśnienie krwi, działają przeciwzakrzepowo, hamują rozwój choroby niedokrwiennej serca. Wykazują działanie przeciwnowotworowe oraz poprawiają stan skóry i włosów. Opatrunki z lnu genetycznie zmodyfikowanego działają jak naturalny antybiotyk. W pracy zostały przedstawione wyniki zastosowania oleju lnianego tłoczonego na zimno i nasion lnu w żywieniu ludzi z podwyższonym poziomem cholesterolu we krwi. Wyniki badań wskazują, że stosowaniew codziennej diecie nasion lnu i oleju lnianego tłoczonego na zimno może wspomóc i znacznie przyspieszyć proces obniżania cholesterolu w organizmie człowieka, co może mieć wpływ na polepszenie kondycji fizycznej i lepsze samopoczucie.
Henryk Różański, Dominik Wróbel
HERBALISM, Volume 3, pp 93-101; https://doi.org/10.12775/herb.2017.007

Abstract:
Rutwica lekarska występuje naturalnie m.in. na południu i południowym-wschodzie Europy. W południowej Polsce występuje głównie na stanowiskach antropogenicznych. Celem pracy było przedstawienie zróżnicowania siedliskowego na różnych stanowiskach,określenie zasobów gatunku oraz dokonanie przeglądu zastosowań fitoterapeutycznych rutwicy lekarskiej. Do poszukiwania nowych stanowisk zastosowano metodę transektową, a zróżnicowanie siedliskowe badano metodą fitosocjologiczną Braun-Blanqueta. Znalezione nowe stanowiska we wschodniej części Jasła oraz w Potoku koło Krosna mają charakter antropogeniczny i zlokalizowane są w miejscach o przekształconym podłożu. Badane płaty należą głównie do klasy Artemisietea vulgaris. Łączny areał rutwicy lekarskiej na zbadanych stanowiskach wynosi około 0,15 ha i może stanowić źródło do zbioru nasion i sadzonek, przeznaczonych do małopowierzchniowych upraw. Gatunek ten ma bardzo szerokie zastosowanie fitoterapeutyczne zarówno w odniesieniu do ludzi, jak i zwierząt hodowlanych.
Joanna Chłopicka, Karolina Bonarska
HERBALISM, Volume 3, pp 112-118; https://doi.org/10.12775/herb.2017.009

Abstract:
Gryka (Fagopyrum esculentum Moench) jest jednoroczną rośliną należącą do rodziny rdestowatych (Polygonaceae). Spożywa się ją głównie w postaci kaszy, a w zależności od procesu wytwarzania otrzymujemy następujące kasze: prażona, nieprażona (biała), kaszka krakowska (nieprażone łamane ziarna). Nasiona gryki doskonale nadają się do hodowli kiełków, które są cennym produktem spożywczym, zawierającym mało kalorii, a dużo składników mineralnych, kwasów organicznych, witamin oraz polifenoli. Celem pracy było oznaczenie w nasionach gryki, w kaszy gryczanej i w kiełkach gryki (w różnym dniu kiełkowania i w różnych częściach kiełków) aktywności antyoksydacyjnej metodą FRAP oraz całkowitej zawartości polifenoli, metodą Folina-Ciocalteu’a. Najmniej polifenoli zawierała kasza gryczana i wykazywała najmniejszą aktywność antyoksydacyjną. Kiełkowanie wpłynęło na zwiększenie aktywności antyoksydacyjnej i całkowitej zawartości polifenoli. Liścienie uzyskanych kiełków charakteryzowały się najsilniejszymi właściwościami antyoksydacyjnymi i najwyższą całkowitą zawartością polifenoli. Stwierdzono silną korelację pomiędzy aktywnością antyoksydacyjną a całkowitą zawartością polifenoli we wszystkich badanych próbach.
Henryk Różański, Edyta Czerny
HERBALISM, Volume 3, pp 150-179; https://doi.org/10.12775/herb.2017.013

Abstract:
Artykuł dotyczy analizy dziejów badań biologicznych i zastosowań terapeutycznych wybranych krajowych gatunków roślin pasożytniczych i półpasożytniczych. Omawia także wpływ różnych nauk przyrodniczych i medycznych na przebieg badań roślin pasożytniczych oraz przedstawia dzieje badań roślin leczniczych na tle historii botaniki.
HERBALISM, Volume 3, pp 41-54; https://doi.org/10.12775/herb.2017.003

Abstract:
Osteoporoza jest schorzeniem wynikającym między innymi z niedoboru estrogenów u kobiet w okresie menopauzalnym. Choroba ta charakteryzuje się zmniejszoną wytrzymałością kości na uszkodzenia mechaniczne. Osłabienie układu szkieletowego wynika z zaburzeń na poziomie mikroarchitektury tkanki kostnej. Aby zapobiec rozwojowi osteoporozy pomenopauzalnej, można stosować terapię hormonalną, która jednak niesie za sobą wiele działań niepożądanych. W związku z tym poszukuje się bezpiecznej alternatywy dla hormonalnej terapii zastępczej. W tym celu wykorzystywane są związki pochodzenia roślinnego, w tym substancje o charakterze flawonoidów, nazywane fitoestrogenami. Celem pracy było zbadanie, czy związek o strukturze flawonoidu – chryzyna – może wykazywać ochronne działanie na tkankę kostną na poziomie mikroarchitektury u szczurów z eksperymentalnie wywołaną osteoporozą. Badania prowadzono na samicach szczurów szczepu Wistar podzielonych na grupy: SHAM – pozornie operowane, OVX – owariektomizowane i OVX+CHR – owariektomizowane, którym podawano doustnie chryzynę w dawce 50 mg/kg przez 4 tygodnie. Po izolacji kości zanalizowano parametry makrometryczne oraz wykonano preparaty histologiczne i oznaczono szereg parametrów histomorfometrycznych. Uzyskane wyniki wskazują, że chryzyna podawana szczurom owariektomizowanym powoduje nieznaczną poprawę badanych parametrów.
HERBALISM, Volume 3, pp 7-19; https://doi.org/10.12775/herb.2017.001

Abstract:
Eleuterokok kolczysty jest krzewem pochodzącym z dalekowschodniej Azji. Organy podziemne (kłącza z korzeniami) tej rośliny pozyskiwane są jako surowiec farmakopealny. Są one bogate w związki glikozydowe, głównie pochodne fenylopropanu, lignany oraz kumaryny, potocznie nazywane są eleuterozydami. Surowiec standaryzowany jest na zawartość sumy eleuterozydów B i E (min. 0,08%). W medycynie ludowej korzenie eleuterokoka wykorzystywane są od ponad 4000 lat. Obecnie są one zalecane jako środek tonizujący w stanach fizycznego i psychicznego wyczerpania organizmu, w chorobach reumatycznych, zaburzeniach snu, pomocniczo w leczeniu cukrzycy, osteoporozy, chorób układu krążenia, a także u osób cierpiących na zaburzenia koncentracji, depresje oraz w profilaktyce nowotworowej.
Beata Walczak-Kowalik
Studia Iuridica Toruniensia, Volume 28, pp 311-332; https://doi.org/10.12775/sit.2021.016

Abstract:
Artykuł jest poświęcony analizie specyficznej roli, jaką odgrywa Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w sektorze usług wodociągowo-kanalizacyjnych, w szczególności ewentualnemu przypisaniu jego organom funkcji regulatora przedmiotowego sektora.
Mirosław Bączyk
Studia Iuridica Toruniensia, Volume 28, pp 357-370; https://doi.org/10.12775/sit.2021.018

Abstract:
Autor glosy podziela ogólne określenie konstrukcji „nadużycia umocowania”, która została przyjęta w tezie komentowanego wyroku. Wskazuje na liczne sytuacje, w których może dojść (i dochodzi) do nadużycia pełnomocnictwa w praktyce polskiej. Pełnomocnictwo może obecnie pełnić w obrocie prawnym (poza funkcją tradycyjną) nowe, oryginalne funkcje prawne (np. tworzyć odpowiednie zabezpieczenie osobiste, zawierać elementy zarządu majątkiem mocodawcy). Może też przyjmować oryginalne postacie (np. pełnomocnictwo nieodwołalne). Oznacza to wzmożenie ryzyka pojawienia się sytuacji nadużycia umocowania ze strony pełnomocnika. Autor analizuje także skutki nadużycia umocowania, w tym możliwość obrony przed takim skutkami po stronie mocodawcy.
Studia Iuridica Toruniensia, Volume 28, pp 163-186; https://doi.org/10.12775/sit.2021.009

Abstract:
Celem artykułu jest omówienie wybranych instytucji postępowania zabezpieczającego w kontekście specyfiki spraw gospodarczych. Wnioski o udzielenie zabezpieczenia w tego typu sprawach wpływają do sądów dość często, zwłaszcza w sprawach o stwierdzenie nieważności uchwały bądź jej uchylenie. Orzeczenie sądu ma natomiast daleko idące skutki dla obrotu gospodarczego.
Kamila Piernik-Wierzbowska
Studia Iuridica Toruniensia, Volume 28, pp 251-270; https://doi.org/10.12775/sit.2021.013

Abstract:
Posługiwanie się zwierzęciem oraz jego chów wiążą się z koniecznością określonego zachowania zarówno wobec zwierzęcia, jak i otoczenia. Zwierzęta, jako żywe organizmy, nie poddają się całkowicie woli ani kierownictwu człowieka i stwarzają zwiększone niebezpieczeństwo dla otoczenia, w którym się znalazły. Ten motyw stanowi m.in. o wprowadzeniu w art. 431 Kodeksu cywilnego zaostrzonej odpowiedzialności opartej na domniemaniu winy w nadzorze. Widoczne w orzecznictwie zawężenie tej odpowiedzialności do przypadków, w ramach których zwierzę wyrządziło szkodę całkowicie i wyłącznie z własnego popędu, pozostaje w sprzeczności z celem tej regulacji i nie znajduje uzasadnienia.
Alan Dopieralski
Pracownik i Pracodawca, Volume 6, pp 7-21; https://doi.org/10.12775/pip.2021.001

Abstract:
Celem niniejszego artykułu jest zarówno ocena prawna dopuszczalności badania stanu trzeźwości pracowników z punktu widzenia jego legalności, jak i próba scharakteryzowania nie tylko samej kontroli trzeźwości jako formy nadzoru nad pracownikiem, ale również szeroko pojmowanych dóbr osobistych, które są w fazie ciągłego rozwoju oraz niebywale są związane z nadzorem pracodawcy nad pracownikiem. Artykuł także ma za zadanie odpowiedzieć na pytanie: jakie podmioty tak naprawdę są uprawnione do badania stanu trzeźwości pracowników.
Ulrike Müßig
Studia Iuridica Toruniensia, Volume 28, pp 187-214; https://doi.org/10.12775/sit.2021.010

Abstract:
Constitutional history may be done on national or on comparative scale. If approached comparatively, it requires an external look to a historical legal system. This look, though, is the more accurate the more one considers the legal cultural spirit. As a German legal historian, it is decisive to distance myself from any Hegelian Volksgeist-thinking. Rather, my interest in the Polish republican tradition forging the national memory in the years of statelessness and imposed authoritarianism is guided by a Burckhardtian way. As he read the Civilisation of the Renaissance in Italy (1860) in terms of the rise of the individual, there seems to be a Polish legal culture in terms of a republican stimulus of “non-domination”. If this paper argues that Polish republicanism has a share in Poland’s vital and leading role in the fall of communism from 1989 onwards, it is not so naïve to assume a direct line from the late sixteenth and early seventeenth centuries, when nobility was acquiring real power at the expense of royal prerogatives, to the twentieth century. It is more like a visit to Monet’s Bassin aux nymphéas in the Parisian Musée Marmottan: Blossoms are placed on the canvas in thick strokes, merging colours into another. The water lilies are only recognizable, if you stand ba ck from the painting and admire the wholepicture. It is in this way that Polish Republicanism matters, not only forPoland, but also for Europe.
Agnieszka Łozińska-Piekarska
Studia Iuridica Toruniensia, Volume 28, pp 65-82; https://doi.org/10.12775/sit.2021.004

Abstract:
Artykuł dotyczy omówienia trybu nieodpłatnego przekazania przedmiotów mających znaczenie dla zdrowia i życia publicznego, wprowadzonego do przepisów k.p.k. w związku ze zwalczaniem COVID-19. Przedstawiono w nim szczegółowo warunki, jakie muszą zostać spełnione w celu skorzystania z trybu wskazanego w art. 232b k.p.k., a także zasygnalizowano konieczność jego doprecyzowania. Jako główne postulaty wskazano ograniczenie podmiotów wydających postanowienie o nieodpłatnym przekazaniu przedmiotów do organów sądowych, poszerzenie listy beneficjentów, którym można je przekazać, a także samej listy przedmiotów, które powinny zostać zakwalifikowane jako posiadające znaczenie dla zdrowia i życia publicznego. Zaproponowano wprowadzenie zasad wstrzymania wykonania postanowienia o nieodpłatnym przekazaniu przedmiotów do czasu rozpoznania wniesionego na nie zażalenia, a także szybkiej procedury uzyskania odszkodowania w przypadku naruszenia prawa własności.
Studia Iuridica Toruniensia, Volume 28, pp 83-98; https://doi.org/10.12775/sit.2021.005

Abstract:
W artykule dokonano krytycznej analizy art. 90 k.r.o. odnoszącego się do zmiany nazwiska pasierba przy uwzględnieniu polskiego i zagranicznego dorobku piśmiennictwa i judykatury oraz sformułowano kilka uwag de lege ferenda. Zidentyfikowano także sześć obszarów problemowych: 1) brak wymogu uzyskania zgody drugiego rodzica na zmianę nazwiska dziecka, 2) uniezależnienie dopuszczalności wnioskowania o zmianę nazwiska od sprawowania nad dzieckiem bieżącej pieczy, 3) oderwane od rzeczywistych stosunków rodzinnych wyjątki w zakresie dopuszczalności zmiany nazwiska, 4) niedające się dłużej utrzymać ratio legis wyłączeń z art. 90 § 2 k.r.o., 5) brak wyraźnego zakreślenia granic czasowych na dokonanie zmiany nazwiska oraz 6) zbyt wysoko ustalona granica wiekowa dla dziecka, po przekroczeniu której jest zobowiązane do wyrażenia zgody na zmianę nazwiska.
Studia Iuridica Toruniensia, Volume 28, pp 271-288; https://doi.org/10.12775/sit.2021.014

Abstract:
Przedmiotem analizy były aksjologiczne problemy ochrony środowiska. Za najistotniejszy z nich uznać należy antropocentryczny i biocentryczny spór o prawo ochrony środowiska. Koncepcja biocentryzmu dąży do upodmiotowienia środowiska i jego elementów. Upodmiotowienie to może przebiegać w dwóch kierunkach i może dotyczyć całego środowiska lub też jego elementów (np. zwierząt). Aksjologiczne problemy prawa ochrony środowiska obejmują również kwestie konfliktów między poszczególnymi wartościami. Ich rozwiązywanie jest możliwe obecnie jedynie w duchu zasady zrównoważonego rozwoju.
Paweł Boike
Studia Iuridica Toruniensia, Volume 28, pp 11-26; https://doi.org/10.12775/sit.2021.001

Abstract:
Najpierw autor krótko referuje historyczny rozwój idei rządów w granicach prawa. Następnie przechodzi do opisu oceny, z jaką ta kategoria filozofii społecznej spotykała się ze strony Urzędu Nauczycielskiego Kościoła w XIX i XX w. Niechęć ustępuje akceptacji wraz z encykliką Jana XXIII Pacem in terris oraz dwoma dokumentami II Soboru Watykańskiego: deklaracją Dignitatis Humanae i konstytucją Gaudium et spes. Kościół opowiada się za poszanowaniem zasady państwa prawa, ale nie rozumie jej na sposób pozytywistyczny. Zdaniem Urzędu Nauczycielskiego w aspektach formalnych praworządności widzieć należy gwarancje służące zabezpieczeniu przyrodzonych praw osoby ludzkiej.
Kamil Barc, Katarzyna Ławrowska
Pracownik i Pracodawca, Volume 6, pp 22-34; https://doi.org/10.12775/pip.2021.002

Abstract:
Niniejszy artykuł podejmuje tematykę udzielenia zaległego urlopu oraz modyfikacji, które zostały wprowadzone w tym zakresie w ramach ustaw mających zapobiegać negatywnym skutkom pandemii COVID-19. Autorzy zestawiają dotychczas funkcjonujący model udzielenia zaległego urlopu z modyfikacją, która pozwala pracodawcy na arbitralne skierowanie pracownika na zaległy urlop. Piszący kreują tezę, wedle której norma wprowadzona na podstawie ustawy specjalnej posiada przymiot subsydiarności w stosunku do ogólnej normy zawartej w Kodeksie pracy. Nadto autorzy prognozują formę i strukturę instytucji urlopu wypoczynkowego po okresie pandemii.
Tomasz Oczkowski
Studia Iuridica Toruniensia, Volume 28, pp 215-236; https://doi.org/10.12775/sit.2021.011

Abstract:
Artykuł obejmuje problematykę oceny zasadności odpowiedzialności karnej podmiotów zbiorowych i modelu tej odpowiedzialności. Wypracowanie niebudzącej wątpliwości koncepcji jest bardzo trudne, choć jednocześnie konieczność karania podmiotów zbiorowych jest zaliczana do jednego ze standardów unijnych w zakresie tożsamych polityk kryminalnych państw członkowskich. Nie ma przy tym wątpliwości, że szereg szkodliwych zachowań może być skutkiem aktywności korporacji. Wydaje się więc, że kwestia ta jest przesądzona, ale nie oznacza to jednak, że wypracowany model będzie efektywny i powiązany z kluczowymi przesłankami odpowiedzialności karnej osób fizycznych, opartej przecież na zasadzie winy.
Kacper Bonawenturski
Pracownik i Pracodawca, Volume 6, pp 35-49; https://doi.org/10.12775/pip.2021.003

Abstract:
Praca zdalna, nosząca dziś znamię instytucji „czasu nadzwyczajnego”, nagle stała się codziennością wielu pracowników i pracodawców. Możliwość wydania przez pracodawcę polecenia świadczenia pracy poza miejscem jej stałego wykonywania została uregulowana w art. 3 „tarczy antykryzysowej”. Analiza obowiązującego unormowania, niezbędna do właściwego stosowania instytucji, skłania do wyodrębnienia pewnych przesłanek – warunków – możliwości zastosowania przedmiotowej instytucji, którymi są przede wszystkim: działanie w celu przeciwdziałania COVID-19, istnienie między stronami stosunku pracy (posiadanie przez nie przymiotu pracownika i pracodawcy, jednak z pewnymi zastrzeżeniami), ograniczenie czasowe wykonywania takiej pracy, tożsamość pracy poleconej w stosunku do pracy zawartej w umowie o pracę, a także wskazanie miejsca świadczenia pracy, które nie jest miejscem jej stałego wykonywania. Przedstawione przesłanki zostają poddane analizie i wykładni, by zaprezentować je w sferze doktrynalnej, jak i praktycznej.
Kamil Gajewski, Mateusz Kamiński
Pracownik i Pracodawca, Volume 6, pp 83-95; https://doi.org/10.12775/pip.2021.006

Abstract:
Zdrowie i życie ludzkie to wartości, którym ponad wszelką wątpliwość należy przypisać szczególne znaczenie. Znajduje to swoje odbicie na wielu płaszczyznach - również na gruncie systemu prawnego, który zapewnia im szczególną ochronę, która uwidacznia się w każdej pojedynczej gałęzi prawa. Autorzy swoje rozważania przenieśli na grunt prawa pracy, gdzie gwarantem ochrony zdrowia i życia ludzkiego uczyniony został pracodawca, w związku z czym ciąży na nim szereg doniosłych obowiązków, a ich niedopełnienie wiąże się z koniecznością zastosowania sankcji karnej. To czyni rozważania Autorów interdyscyplinarnymi. Autorzy wskazują, że nawet zdarzenia nagłe, nieprzewidziane i nadzwyczajne nie zwalniają pracodawcy z obowiązku zapewnienia ochrony zdrowia i życia pracowników podczas wykonywania przez nich pracy. Tematem rozważań Autorów uczyniona została problematyka ochrony zdrowia i życia pracowników, przy czym rozważania te mają swój konkretny kontekst. Jest to pandemia wirusa SARS-CoV-2, który jest największym zagrożeniem zdrowia i życia, z jakim obecnie przyszło się zmierzyć - również pracownikom i pracodawcom. Wiąże się z tym konieczność wdrożenia odpowiednich procedur, a także określonych zachowań, na które wskazują Autorzy w swoim opracowaniu. Wreszcie - Autorzy opisują również prawnokarne konsekwencje niedopełnienia przez pracodawcę obowiązku ochrony zdrowia i życia pracowników w nadzwyczajnym czasie pandemii.
Józef Porosa
Pracownik i Pracodawca, Volume 6, pp 50-66; https://doi.org/10.12775/pip.2021.004

Abstract:
Utrzymywanie bezpieczeństwa i spokoju społecznego to jedno z najważniejszych zadań państwa. Od poziomu jego realizacji zależy bowiem możliwość prosperowania w granicach innych dziedzin, w których organy państwa obdarzone zostały kompetencjami. Zatem silnie skorelowana więź pomiędzy służbami bezpieczeństwa a państwem, implikuje konieczność wykreowania równie silnej więzi pomiędzy formacją, a czynnikiem osobowym, który zapewnia jej funkcjonowanie. Więź ta, już od czasów Policji Państwowej, nosi miano stosunku służbowego. Nie można jednak bezrefleksyjnie używać tego sformułowania dla XX-lecia międzywojennego oraz aktualnych regulacji i porzucać przy tym upływu czasu. Autor w swojej pracy, dostrzegając różnice dla wyżej przywołanych okresów, dokonuje zestawienia sytuacji funkcjonariuszy policji, w szczególności mając na względzie kwantyfikatory wyznaczające zakres stosunku służbowego. Ponadto próbuje wskazać przyczyny omawianych rozbieżności i przewidywany kształt zmian.
Marika Jarocka
Studia Iuridica Toruniensia, Volume 28, pp 45-64; https://doi.org/10.12775/sit.2021.003

Abstract:
Definicja zgwałcenia jest obecnie wysoce kontrowersyjna. Ta wypracowana w polskim systemie prawnym odbiega pod względem treści od postulowanej w art. 36 Konwencji o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej. W nawiązaniu do społecznego odbioru przestępstwa z art. 197 Kodeksu karnego wydaje się, iż wyjaśnienia wymagają różnice leżące u podstaw obu definicji. Artykuł poświęcony będzie dokładnej analizie przepisu przestępstwa z art. 197 k.k., art. 36 Konwencji, wskazaniu ich różnic oraz rozważeniu potrzeby zmiany definicji w polskim Kodeksie karnym.
Studia Iuridica Toruniensia, Volume 28, pp 371-382; https://doi.org/10.12775/sit.2021.019

Abstract:
W glosowanym wyroku Sąd Najwyższy jednoznacznie stwierdził, że przyjęte przez strony w umowie o pracę postanowienie wyznaczające 31 grudnia jako jedyny termin wypowiedzenia w roku kalendarzowym jest zgodne z prawem. O ile Sąd Najwyższy trafnie określił skutki, do jakich prowadzi powiązanie powyższego postanowienia z ustaleniem w umowie trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia (możliwość wydłużenia tego okresu), o tyle zbyt pobieżnie przeanalizował korzystność takiego wyznaczenia terminu wypowiedzenia dla pracownika w porównaniu z przepisami prawa pracy, choć z punktu widzenia zasady uprzywilejowania pracownika ocena ta miała decydujące znaczenie dla ustalenia ważności i wiążącego charakteru postanowienia.
Karol Wilczyński
Studia Iuridica Toruniensia, Volume 28, pp 333-356; https://doi.org/10.12775/sit.2021.017

Abstract:
Przedmiotem rozważań autora artykułu są przesłanki utworzenia samorządu zawodowego instruktorów nauki jazdy i egzaminatorów prawa jazdy. W opinii instruktorów i egzaminatorów wykonywane przez nich zawody należą do kategorii zawodów zaufania publicznego. W świetle przeprowadzonej analizy nie mają one konstytucyjnych cech pozwalających na uznanie, że w chwili obecnej samorząd zawodowy, o którym mowa w art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi najlepszą formę ich organizacji, czego nie należy wykluczyć w przyszłości, przy spełnieniu określonych warunków.
Studia Iuridica Toruniensia, Volume 28, pp 289-310; https://doi.org/10.12775/sit.2021.015

Abstract:
W pracy przedstawiony został proces kodyfikacji prawa karnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w zakresie przestępstwa nielegalnego przerywania ciąży. Autor zwrócił uwagę nie tylko na kolejne propozycje ustawodawcze, ale przede wszystkim na ich merytoryczny sens oraz stosunek do norm poprzednio obowiązujących. Artykuł ukazuje podłoże społeczno-polityczne dokonywanych zmian (propozycji) legislacyjnych oraz kontrowersje z nich wynikające. W świetle przeprowadzonych rozważań zagadnienie karnoprawnej oceny przerywania ciąży w PRL jawi się jako problem nie tyle prawny, ile przede wszystkim ideologiczno-polityczny.
Monika Noga
Pracownik i Pracodawca, Volume 6, pp 96-108; https://doi.org/10.12775/pip.2021.007

Abstract:
Możliwość wystąpienia zdarzenia, jakim jest wypadek przy pracy stanowi niemal nieodłączny element każdej aktywności zawodowej. Stąd też bardzo ważnym jest odpowiednie uregulowanie tego pojęcia, zarówno w ustawach, jak i w orzecznictwie. Kwalifikacja prawna zdarzenia jako wypadek przy pracy przede wszystkim istotna jest dla poszkodowanego pracownika, bowiem pozwala to na uzyskanie przez niego prawa do odpowiednich świadczeń. Często jednak decyzje w tym zakresie poddawane są w wątpliwość i zaskarżane do sądów powszechnych. Najważniejszą linię orzeczniczą w tego typu sprawach tworzy Sąd Najwyższy. Celem niniejszego artykułu jest ukazanie ewolucji pojęcia „wypadku przy pracy” na przestrzeni kolejnych ustaw obowiązujących w Polsce, ale w głównej mierze poprzez skupienie się na wyrokach wydawanych przez Sąd Najwyższy. W opracowaniu zostanie omówiona obecniestosowana definicja wypadku przy pracy oraz jej poszczególne elementy, których wyjaśnienie zostanie poparte orzecznictwem.
Dominika Kuna
Studia Iuridica Toruniensia, Volume 28, pp 99-116; https://doi.org/10.12775/sit.2021.006

Abstract:
Celem niniejszej pracy jest zbadanie wybranych zagadnień z zakresu pieczy zastępczej. Tekst porusza problem wykonywania władzy rodzicielskiej w sytuacji umieszczenia dziecka poza rodziną. Zaprezentowane zostały prawa i obowiązki rodziców oraz opiekunów, których analiza została dokonana w perspektywie dobra dziecka oraz jego prawnej ochrony.
Wiktor Żochowski
Pracownik i Pracodawca, Volume 6, pp 67-82; https://doi.org/10.12775/pip.2021.005

Abstract:
Zagadnienie pomocy publicznej w 2020 roku nabrało jeszcze większego znaczenia niż miało to miejsce dotychczas. W Polsce jednym ze skutków pandemii wirusa SARS-CoV-2 był lockdown, czyli zakaz swobodnego poruszania się obywateli powiązany z różnorodnymi nakazami, jak np. nakazem zasłaniania ust i nosa w miejscach publicznych. Efektem działań państwa było zamrożenie gospodarki oraz widmo kryzysu gospodarczego. Autor artykułu w swojej pracy zamierza podjąć się oceny działań instytucji państwowych w trakcie pandemii oraz przeanalizować historię i rozwój pojęcia pomocy publicznej w Polsce zarówno przed regulacjami wprowadzonymi na mocy Układu Europejskiego jak i po wstąpieniu do Unii Europejskiej.
Kinga Grablis
Studia Iuridica Toruniensia, Volume 28, pp 27-44; https://doi.org/10.12775/sit.2021.002

Abstract:
Celem artykułu jest analiza statusu więzi rodzinnych jako dobra osobistego w oparciu o dotychczasowe orzecznictwo i poglądy doktryny. Rozważania koncentrują się na poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie o zasadność przyznania im statusu dobra osobistego w rozumieniu art. 23 k.c. Autorka zwraca uwagę na niepewność prawną związaną z funkcjonującymi w obrocie prawnym uchwałami Sądu Najwyższego, prezentującymi odmienne stanowiska co do analizowanego zagadnienia, i konieczność jej rozstrzygnięcia.
Paulina Pawluczuk-Bućko, Andrii Butyrskyi
Studia Iuridica Toruniensia, Volume 28, pp 237-250; https://doi.org/10.12775/sit.2021.012

Abstract:
The article is devoted to investigating the problems of the causes of crimes in bankruptcy proceedings. The purpose of the article is to identify and analyze the causes of bankruptcy crimes achieved through the establishment of: types of bankruptcy crimes, subjects of bankruptcy crimes, motives for committing bankruptcy crimes, peculiarities of crimes at different stages of bankruptcy. The theoretical basis of the study was the scientific work of scientists and practitioners in the field of criminology, criminal law and economic law. The authors have developed their own concept, which is based on the so-called bankruptcy rhombus, which defines the composition and location of each of the participants in the bankruptcy case, is ideally suited to identify the subjects and object of the bankruptcy crime, because it allows you to see the degree of interest of participants in the case bankruptcy and their hierarchy. Now let’s look at the causes of the crime each participant individually, starting from the bottom of the rhombus – from the debtor. To achieve this goal and to solve it set of tasks during the study was used a set of various methods of cognition, among which can be distinguished: dialectical, systemic analysis, formal-logical, systemic-structural.
Mariusz Liskowski
Studia Iuridica Toruniensia, Volume 28, pp 117-136; https://doi.org/10.12775/sit.2021.007

Abstract:
W niniejszym artykule zaprezentowano dość śmiałą tezę, że Kodeks pracy nie stanowi obowiązku wyodrębnienia wynagrodzenia zasadniczego dla wszystkich pracowników. W celu uzasadnienia powyższego stanowiska dokonano analizy de lege lata przepisów regulacji kodeksowej dotyczących wynagrodzenia zasadniczego pracowników sfery prywatnej. Zadanie to było utrudnione, gdyż Kodeks pracy wobec pracowników z sektora prywatnego nie odnosi się wprost do wynagrodzenia zasadniczego. Dlatego też w pierwszej kolejności rozważania zmierzają do ustalenia miejsca występowania tytułowego wynagrodzenia w regulacji kodeksowej. Dalej dociekania koncentrują się wokół źródeł ustalania wynagrodzenia zasadniczego, wreszcie analizy miejsca i pozycji, jakie tytułowe wynagrodzenie zajmuje w strukturze wynagrodzenia za pracę.
Ruch Filozoficzny, Volume 77, pp 7-29; https://doi.org/10.12775/rf.2021.013

Abstract:
W analogii do Kanta, Husserl twierdzi, że istnienie nie jest realnym orzecznikiem, co oznacza, że istnienie przedmiotu nie polega na jego odniesieniu do obiektywnej rzeczywistości, lecz raczej na specyficznym sposobie dania w świadomości. W konsekwencji pojęcie istnienia jest rozumiane odnośnie do różnych sposobów prezentacji (Gegenwärtigung) rzeczywistości i może być rozjaśnione tylko w czysto fenomenologicznym opisie naocznych sposobów jej dania. Celem badania fenomenologicznego jest rozjaśnienie sensu realnego istnienia transcendentnych rzeczy, w szczególności uprawnienia generalnej tezy nastawienia naturalnego jako uniwersalnego przeświadczenia, w którym uświadamiamy sobie istnienie świata. To rozjaśnienie zakłada konstytuującą świadomość jako pierwotnie miejsce wykazywania sensu istnienia, tak że istnienie transcendentnych rzeczy zawsze odsyła do aktualnie doświadczającej świadomości, w której takie rzeczy są dane. Istnienie realnego świata jest zatem relatywne w odniesieniu do istnienia świadomości konstytuującej świat, która jest rozumiana jako sfera absolutnego samodania, ponieważ nie odsyła w swym istnieniu do jakiejś wyższej świadomości, w której byłaby dana. To implikuje, że istnienie realnego świata ma presumpcyjny charakter, jako że jest korelatem generalnej tezy nastawienia naturalnego, która wymaga potwierdzenia w dalszym przebiegu doświadczenia, podczas gdy aktualnie doświadczająca świadomość stanowi absolutną sferę bytową, która jest dana w oczywistości apodyktycznej i ustanawia się sama przez się w istnieniu.
Anna Ziółkowska-Juś
Ruch Filozoficzny, Volume 77, pp 109-129; https://doi.org/10.12775/rf.2021.017

Abstract:
Celem niniejszego artykułu jest omówienie roli uczuć estetycznych (specyficznych dla doświadczenia estetycznego) w poznaniu integralnej z punktu widzenia pragmatyzmu Johna Deweya. Zaproponowana koncepcja poznania integralnego wymaga zjednoczenia intelektu ze zmysłami, uczuciami, cielesnością oraz wyobraźnią i intuicją, czyli sferą estetyczną. Praktykowanie tego rodzaju poznania prowadzi do zdobywania informacji i holistycznego rozwoju człowieka, osiągnięcia przezeń wewnętrznej harmonii i satysfakcji. Pierwsza część artykułu dotyczy związku doświadczenia estetycznego z poznaniem integralnym. Druga część przedstawia znaczenie uczuć w postawie pragmatycznej Deweya. Trzecia część analizuje specyfikę uczuć estetycznych. Ostatnia część ma na celu rozważenie, w jaki sposób i dlaczego uczucia estetyczne przyczyniają się do poznania integralnego.
Bogusław Paź
Ruch Filozoficzny, Volume 77, pp 31-68; https://doi.org/10.12775/rf.2021.014

Abstract:
Głównym przedmiotem niniejszego tekstu jest prezentacja Oliviera Sacksa, neurologa i psychiatry, wykładni monadologicznej teorii świadomości i osobowego podmiotu, która ma swoje źródło w filozofii Leibniza. Celem zaś jest wykazanie, że w neurologii i psychiatrii znajdujemy zjawiska, które ilustrują i potwierdzają główne twierdzenia Monadologii. W szczególności chodzi o wykazanie, iż O. Sacks w swoich neurologiczno-psychiatrycznych opisach stanów pacjentów przyjął monadyczną koncepcję świadomości. Z filozoficznego punktu widzenia przedsięwzięcie brytyjskiego neurologa sprawiło, że pozornie abstrakcyjna i nienaoczna monadologiczna teoria niemieckiego myśliciela: po pierwsze, zyskała swój empiryczny model, który wyraża główne jej tezy i po drugie, ukazany został jej, tj. monadologii, nowy sens i wartość jako głębokiej metafizycznej podstawy rozumienia człowieka.
Paulina Seidler
Ruch Filozoficzny, Volume 77, pp 131-147; https://doi.org/10.12775/rf.2021.018

Abstract:
Praca przedstawia analizę zdania „woda to H2O” jako znaczącego przykładu zarówno dla teorii znaczenia Putnama, naukowego realizmu jak i filozofii chemii. Omówiona została sama koncepcja znaczenia i oznaczania, rozumienie terminu „woda” przez laików i chemików, różne sposoby interpretacji zdania „woda to H2O” oraz krytyka przykładu Putnama. Autorka rozważa czy przykład ten jest zasadny, oraz pokazuje, jak mimo mocnej i trafnej krytyki można interpretować zdanie „woda to H2O” w zgodzie z filozofią chemii.
Ruch Filozoficzny, Volume 77, pp 91-107; https://doi.org/10.12775/rf.2021.016

Abstract:
Celem artykułu jest próba ukazania filozoficznych podstaw pokoju wewnątrz człowieka w ujęciu Tomasza z Akwinu i Immanuela Kanta. Znaczna jego część dotyczy omówienia konfliktów, które mogą zachodzić między różnymi władzami pożądawczymi oraz między przedmiotami tychże władz. Następnie ma miejsce analiza sposobów rozwiązania możliwych konfliktów. Obaj filozofowie wskazują, że na poziomie władz konflikt może zostać rozwiązany dzięki właściwemu ich uporządkowaniu (władza wyższa kieruje władzą niższą). Konflikt na poziomie przedmiotów (ewentualnie motywów) władz zażegnuje się poprzez wybór dobra wyżej stojącego w hierarchii (ewentualnie kierowanie się wyłącznie prawem moralnym). Na tej podstawie wnioskuje się, że filozoficzne podstawy pokoju wewnątrz człowieka tkwią przede wszystkim w moralnym wymiarze jego natury.
Ruch Filozoficzny, Volume 77, pp 149-169; https://doi.org/10.12775/rf.2021.019

Abstract:
Działalność bibliograficzna ks. Idziego Radziszewskiego stanowiła ważny etap w jego naukowej biografii. W latach 1905–1906 opublikował on na łamach „Przeglądu Filozoficznego” „Polską Bibliografię Filozoficzną” w układzie według klasyfikacji dziesiętnej. Podejmując tego typu pracę, chciał Radziszewski wydobyć z zapomnienia polski dorobek w dziedzinie filozofii i przybliżyć go światu naukowemu za granicą. Pierwowzorem dla jego przedsięwzięcia stała się międzynarodowa bieżąca bibliografia filozoficzna wydawana przez Wyższy Instytutu Filozoficzny w Lowanium, z którą miał okazję zapoznać się podczas swojego pobytu w Belgii. W historii filozofii i bibliografii polskiej praca I. Radziszewskiego stanowi pierwszą próbę bieżącej rejestracji polskiej produkcji filozoficznej. Po raz pierwszy też na gruncie polskim przy sporządzaniu spisu bibliograficznego zastosowana została klasyfikacja dziesiętna.
Ruch Filozoficzny, Volume 77, pp 69-89; https://doi.org/10.12775/rf.2021.015

Abstract:
Przedmiotem mojego artykułu jest próba zastosowaniu idei filozofii jako terapii w odniesieniu do religii. Zagadnienie jest o tyle istotne, iż wiele współczesnych form religii posiada cechy, które wydają się dysfunkcyjne - wymagają „terapii”. Czy taką terapią może być filozofia? Istnieją argumenty, iż filozofia nie ma kompetencji, by cokolwiek osądzać, a tym bardziej zmieniać w religii. Zarzuty „filozoficzny” głosi, że filozofia i religia to różne, autonomiczne „gry językowe”, zaś każda „gra” posiada sobie właściwe reguły, które nie mogą być osądzane i zmieniane w świetle reguł innej „gry”. Zarzut „teologiczny”: że religia opiera się na boskim objawieniu i wszelkie czysto ludzkie roszczenia do osądu tego, co pochodzi ze sfery absolutnej, są nieuprawnioną, a wręcz bluźnierczą uzurpacją. W moim tekście chcę pokazać, że (a) istnieje sposób filozofowania, wobec którego powyższe zarzuty są nietrafione oraz (b) zarysować szkic programu „filozoficznej terapii religii”.
Page of 355
Articles per Page
by
Show export options
  Select all
Back to Top Top